Nicole Sealey, Anamnese

 
Anamnese

’k Haw swier west. ’k Haw seks hân mei in man
dy’t seks hân hat mei manlju. Ik kin net sliepe.
Us mem hat en ús mem har mem hie
astma. Us heit hat in oerhaal hân. Us heit
syn mem hat hege bloeddruk.
Beide pakes binne stoarn oan sûker.
Ik drink. Ik smook net. Xanax as ik flean.
Propranolol tsjin eangst. ’k Haw minne eagen.
Wurd kjel fan wyn. Nicht Lilly stoar doe’t by har
in slachier skuorde. Tante Hilda: in hertoanfal.
Omke Ken, wiis as er wie, waard skept
troch in auto as woe er hokfoar teory ek
dêr’t ik op ta skriuw wjerlizze. En, sa begryp ik,
de stjerren oan de himel binne al dea.

 
Oantekening fan de auteur. Hoewol’t de lêste rigel wat oars suggerearret, binne de stjerren oan de himel heechstwierskynlik net dea. De ôfstân tusken de stjerren en ús is sa grut dat wy inkeld de helderste stjerren sjen kinne, oftewol de meast libbene.

 

Medical History

I’ve been pregnant. I’ve had sex with a man
who’s had sex with men. I can’t sleep.
My mother has, my mother’s mother had,
asthma. My father had a stroke. My father’s
mother has high blood pressure.
Both grandfathers died from diabetes.
I drink. I don’t smoke. Xanax for flying.
Propranolol for anxiety. My eyes are bad.
I’m spooked by wind. Cousin Lilly died
from an aneurysm. Aunt Hilda, a heart attack.
Uncle Ken, wise as he was, was hit
by a car as if to disprove whatever theory
toward which I write. And, I understand,
the stars in the sky are already dead.

 
Note from the author. Though the last line of the poem suggests otherwise, the stars in the sky are most likely not dead. The distance between the stars and us is so great that we can only see the brightest stars, which is to say the most alive.

 

Ut Ordinary Beast, Ecco, New York 2017. Oernommen mei tastimming fan de auteur.

Posted in Nicole Sealey | Tagged | Comments Off on Nicole Sealey, Anamnese

Emily Dickinson, 687

 
Ik frege mar ien ding -
Gjin oar - waard my ûntkeard -
Betelje woe Ik - mei Bestean -
Baas Keapman die ferheard -

Brazyl? Hy tyspele mei in Knoop -
Sûnder my oan te sjen -
“Mar - Juffer - is der Hjoed neat oars -
Dat Ik Jo toane kin?”

 

I asked no other thing -
No other - was denied -
I offered Being - for it -
The Mighty Merchant sneered -

Brazil? He twirled a Button -
Without a glance my way -
“But - Madam - is there nothing else -
That We can show - Today”?

 

Brazil hat Dickinson grif net Brazilië mei bedoeld, sa’t guon oersetters hawwe wolle. Ek in eksoatyske houtsoarte dêr’t in reade kleurstof út ferkrigen waard, dy kleurstof sels en de tekstyl dy’t der mei ferve waard hieten yn it Ingelsk wol brazil. Yn it Hollânsk bestiet foar de houtsoarte en de kleurstof it wurd braziel. Yn it Frysk leit de nijfoarming brazyl foar de hân – in ûnmisberenien, lykas konsenylje, foar dy oare reade kleurstof.

F687 (J621). Ofbylding: Houghton Library, Harvard University, Cambridge, MA.

Posted in Emily Dickinson | Tagged | Comments Off on Emily Dickinson, 687

Nicole Sealey, Tink net yn eksekúsjes, mar yn post mortem-ereksjes

 
Tink net yn eksekúsjes,
mar yn post mortem-ereksjes

Wie de dei mar net.
De dage hat wer in loft,
syn fûgels opeaske.

Fan myn brânsteapel ôf
besjoch ik de brutsen nekken.
Ienris stie dit stee

fjildblommen ta –
neat slimmer as kniesde
fjildblommen. Djoerleave

dage, deademasker
dêr’t ik oan wend
rekke bin, toan my

ien moai ding
net swierder
as in kolibry.

 

Instead of Executions,
Think Death Erections

I wish the day hadn’t.
Dawn has claimed
another sky, its birds.

I watch from my burning
stake the broken necks.
Once, this lot

allowed wildflowers—
nothing worse than bruised
wildflowers. Darling

dawn, death mask
in which I’ve grown
accustomed, show me

one pretty thing
no heavier
than a hummingbird.

 

Ut Ordinary Beast, Ecco, New York 2017. Oernommen mei tastimming fan de auteur.

Posted in Nicole Sealey | Tagged | Comments Off on Nicole Sealey, Tink net yn eksekúsjes, mar yn post mortem-ereksjes

Emily Dickinson, 1138

 
Der is in oare Iensumens
Wêr’t mannich sûnder stjert -
Net brek oan freonen komt it fan
Of ’t Lot syn faits divers

Mar de natuer soms, soms in tins
En wa’t it barre mei
Is riker as ûntfâlde wurdt
Troch faaie tellerij -

 

There is another Loneliness
That many die without -
Not want of friend occasions it
Or circumstance of Lot

But nature, sometimes, sometimes thought
And whoso it befall
Is richer than could be revealed
By mortal numeral -

 

F1138 (J1116). Ofbylding: Amherst College Library, Emily Dickinson Collection, 461.

Posted in Emily Dickinson | Tagged | Comments Off on Emily Dickinson, 1138

Nicole Sealey, Stel dy Sisyfus lokkich foar

 
Stel dy Sisyfus lokkich foar

Gun my fannacht dat ik ûntreastber bin,
        sadat him gjin deadsdriuw oankundiget,

it moanneljocht de sinne-opgong net oerredet.
        Ik waard berne foar’t de sinne opgong –

wannear’t de moarn har fermommet as nacht,
        de temperatuer fan bloed, triljende

mûle yn rou. Hoe skriuwe wy
        ús sêfte berte by, de hichte

wêrop’t wy wienen – wienen wy goaden
        dy’t stjerren lâns in parhelium-himel rôlen,

lykas skarabeeën? Wy falle earne tusken god
        en mineraal, ingel en dier yn,

ferwachtsje dat in ding sa hillich as de sinne
        kliuwt en sinkt as in gewoan bist.

Herten begnuve libbenleaze kealtsjes foar’t
        se fuortgean, oaljefanten foarmje in sirkel

om de skedels en tosken fan har deaden hinne –
        net ien wol de bonken achterlitte, net ien wit

dat fuortgean it ferlies ferlytset. Mar fûgels
        plôkje har eigen fearren, hûnen

slikje harsels om te ferwûnen. Stean my
        dat ta. Gun my fannacht dat ik fykje

en sâltsje wat iepenleit. Gun my in lodde
        om de alrún te wjudzjen en hear

hoe’t er raast. Gun my in gesicht dat sa ynlik
        mei stien omwraamt dat it sels

stien is. Ik sis ta dat ik wer yn it fleis kom.
        Ik sis ta dat ik sirkelje om op te stigen.

Ik sis ta, moarn bin ik lokkich.

 
Oantekening fan de auteur. De titel is ûntliend oan de lêste sin fan Albert Camus syn essay ‘Le mythe de Sisyphe’. Ek de rigels ‘Gun my in gesicht dat sa ynlik / mei stien omwraamt dat it sels / stien is’ binne loswei ûntliend oan dat essay.

 

Imagine Sisyphus Happy

Give me tonight to be inconsolable,
        so the death drive does not declare

itself, so the moonlight does not convince
        sunrise. I was born before sunrise—

when morning masquerades as night,
        the temperature of blood, quivering

mouth in mourning. How do we
        author our gentle birth, the height

we were—were we gods rolling stars across
        a sundog sky, the same as scarabs?

We fall somewhere between god
        and mineral, angel and animal,

expecting a thing as sacred as the sun to rise
        and fall like an ordinary beast.

Deer sniff lifeless fawns before leaving,
        elephants encircle the skulls and tusks

of their dead—none wanting to leave
        the bones behind, none knowing

their leave will lessen the loss. But birds
        pluck their own feathers, dogs

lick themselves to wound. Allow me this
        luxury. Give me tonight to cut

and salt the open. Give me a shovel
        to uproot the mandrake and listen

for its scream. Give me a face that toils
        so closely with stone, it is itself

stone. I promise to enter the flesh again.
        I promise to circle to ascend.

I promise to be happy tomorrow.

 
Note from the author. The title is borrowed from the final sentence of Albert Camus’s essay “The Myth of Sisyphus.” The lines “Give me a face that toils / so closely with stone, it is itself / stone” are loosely borrowed from the essay as well.

 

Ut Ordinary Beast, Ecco, New York 2017. Oernommen mei tastimming fan de auteur.

Posted in Nicole Sealey | Tagged , | Comments Off on Nicole Sealey, Stel dy Sisyfus lokkich foar

Emily Dickinson, 654

 
Moaiens - makkest net - Sy is -
Giet, wolst har as Proai ha -
Bliuwt, ast har gewurde litst -

Fangsto hast de Ploaien

Yn de Greide - as de Wyn
Dêr mei fingers trochgiet -
Wit dan dat de Godlikheid
Dy dat noait net tastiet -

 

Beauty - be not caused - It is -
Chase it, and it ceases -
Chase it not, and it abides -

Overtake the Creases

In the Meadow - when the Wind
Runs his fingers thro’ it -
Deity will see to it
That you never do it -

 

F654 (J516). Ofbylding: Houghton Library, Harvard University, Cambridge, MA. YouTube: Alice Parker, ‘Beauty, Be Not Caused, It Is’, fan it album Heavenly Hurt (2017), útfierd troch de Melodious Accord Musicians.

Posted in Emily Dickinson | Tagged , | Comments Off on Emily Dickinson, 654

Nicole Sealey, De earste minske dy’t de hûndert fyftich helje sil is al berne

 
De earste minske dy’t
de hûndert fyftich helje sil
is al berne

[FOAR PETRA]

Wittenskippers sizze, de libbensferwachting
fan minsken nimt elk jier mei trije moanne ta.
Sa rekkene wurdt de dea opsjoneel. As in strik
of in neigesetsje of lijen. Us mem freget
oft ik foar altyd libje wolle soe.
‘Dan soe ’k my ferfele,’ sis ik. En sy:
‘Mar der is sa’n soad te dwaan,’ oarssein,
se fynt dat sy in soad net dien hat.
Tritich jier lyn wie sy sa âld as ik no bin
mar, oars as ik, te beuzich om te tinken oan
fuortreinde fûgels. Hienen wy mar mear
tiid of genôch jild om bewarre te wurden op iis
oant ienris de wittenskip ús werombringe kin.
De lêste tiid fynt ús mem it libben mar
koart. Ik bin te jong om har te oertsjûgjen
fan it tsjindiel. De iennichste kear dat ik
yn deselde romte wie as de Mona Lisa,
siet dy yn in glêzen kastke achter koarden
fan ik tink fluwiel. Der is folle minder tusken
ússels en ferjitnis – hûd dy’t faak syn doel
foarbysjit. Of miskien is it doel hielendal
net beskerming, mar earder it ferskaffen
fan in plak, as de wachtkeamer fan in dokter,
om yn te sitten oant ien ús nammen omropt.
Hâld dyn fragen oan de ein ta yn.
Mem, mjit myn wiidiepen earms:
sá’n soad tiid hawwe wy noch te deadzjen.

 
Oantekening fan de auteur. De titel is ûntliend oan it Reuters-artikel ‘Who wants to live forever? Scientist sees aging cured’ troch Kate Kelland, redakteur Sûnens en Wittenskip.

 

The First Person Who Will Live
to Be One Hundred and Fifty Years
Old Has Already Been Born

[FOR PETRA]

Scientists say the average human
life gets three months longer every year.
By this math, death will be optional. Like a tie
or dessert or suffering. My mother asks
whether I’d want to live forever.
“I’d get bored,” I tell her. “But,” she says,
“there’s so much to do,” meaning
she believes there’s much she hasn’t done.
Thirty years ago she was the age I am now
but, unlike me, too industrious to think about
birds disappeared by rain. If only we had more
time or enough money to be kept on ice
until such a time science could bring us back.
Of late my mother has begun to think life
short-lived. I’m too young to convince her
otherwise. The one and only occasion
I was in the same room as the Mona Lisa,
it was encased in glass behind what I imagine
were velvet ropes. There’s far less between
ourselves and oblivion—skin that often defeats
its very purpose. Or maybe its purpose
isn’t protection at all, but rather to provide
a place, similar to a doctor’s waiting room,
in which to sit until our names are called.
Hold your questions until the end.
Mother, measure my wide-open arms—
we still have this much time to kill.

 
Note from the author. The title is borrowed from “Who wants to live forever? Scientist sees aging cured,” the Reuters article by Health and Science Correspondent Kate Kelland.

 

Ut Ordinary Beast, Ecco, New York 2017. Oernommen mei tastimming fan de auteur.

Posted in Nicole Sealey | Tagged , | Comments Off on Nicole Sealey, De earste minske dy’t de hûndert fyftich helje sil is al berne

Emily Dickinson, 628

 
Ta ôfskied skinke wy - ’t is Wenst -
In Dinkje foar de sier -
It prikelt Leavjenden fier fuort
Te leauwen yn elkoar -

Dan dit dan dat - want smaak ferskilt -
Sa skikt - sy reizget fier -
Klematis my ien Kroltsje ta
Fan har Elektrysk Hier -

 

’Tis Customary as we part
A Trinket - to confer -
It helps to stimulate the faith
When Lovers be afar -

’Tis various - as the various taste -
Clematis - journeying far -
Presents me with a single Curl
Of her Electric Hair -

 

F628 (J440). Ofbylding: Clematis virginiana (midden), yn it herbarium fan Emily Dickinson. Houghton Library, Harvard University, Cambridge, MA, Ms. Am 1118.11. Clematis virginiana wurdt yn Amearika ek wol ‘love vine’, ‘traveller’s joy’ of ‘devil’s hair’ neamd. De plant hat dopfruchten mei sulvergrize, hierrige plommen.

Posted in Emily Dickinson | Tagged | Comments Off on Emily Dickinson, 628

Nicole Sealey, Objektpermaninsje

 
Objektpermaninsje

(FOAR JOHN)

As binne wy ferrast dat de oar der noch is,
sa wurde wy wekker. Aaie it lekken, ’t is wier.

Hoe’t wy it oprêden hawwe en fyn it paad
nei dit bêd – hâlden ta gleonens sa’t de dage

ferplichte is ta ljocht. Wy binne net sa sels-
ynnommen dat wy miene, alles hat

hjirhinne laat, mar alles hat hjirhinne laat.
Der is in namme foar it dier

dat de leafde fan ús makket – neamd, tink ik,
nei it lûd dat it makket, lykas rein.

Do bist it dier dêr’t oare dieren nei neamd
binne. Oant der gjint oer is om te laitsjen,

sille dagen begjinne mei itselde skriljen
en einje mei rûpen dy’t molktiksel skrokke.

O, hoe’t wy de ingels fermeitsje
mei ús koarte oeralligens. O,

hoe’t ik dy misse sil as wy dea binne.

 
Oantekening fan de auteur. Objektpermaninsje is it besef dat objekten bestean bliuwe ek as sy net waarnommen wurde kinne.

 

Object Permanence

(FOR JOHN)

We wake as if surprised the other is still there,
each petting the sheet to be sure.

How have we managed our way
to this bed—beholden to heat like dawn

indebted to light. Though we’re not so self-
important as to think everything

has led to this, everything has led to this.
There’s a name for the animal

love makes of us—named, I think,
like rain, for the sound it makes.

You are the animal after whom other animals
are named. Until there’s none left to laugh,

days will start with the same startle
and end with caterpillars gorged on milkweed.

O, how we entertain the angels
with our brief animation. O,

how I’ll miss you when we’re dead.

 
Note from the author. Object permanence is the understanding that objects continue to exist even when they cannot be observed.

 

Ut Ordinary Beast, Ecco, New York 2017. Oernommen mei tastimming fan de auteur.

Nicole Sealey waard berne yn St. Thomas, Virgin Islands, groeide op yn Apopka, Florida, en wennet yn New York. Yn 2017 ferskynde har bondel Ordinary Beast, dêr’t sy de finale fan de PEN Open Book Award 2018 mei helle. Yn 2015 wûn sy de Drinking Gourd Chapbook Poetry Prize, wat resultearre yn de publikaasje fan har ‘chapbook’ The Animal After Whom Other Animals Are Named. Nicole Sealey is direkteur fan de Cave Canem Foundation, in organisaasje dy’t it wurk fan Afrikaansk-Amerikaanske dichters promoot. Op ’t heden is sy ek gastdosint oan Boston University en gastdichter oan The City College of New York.

Posted in Nicole Sealey | Tagged | Comments Off on Nicole Sealey, Objektpermaninsje

Poste restante XXII

    ‘Uit Heerenveen / Kom ik gevlogen […]’ (r.û.), 1905. Kleurelitografy, boekdruk, 89×140 mm. Sûnder fermelding fan in útjouwer. Poststimpels It Hearrenfean 25-08-1905 en De Lemmer 25-08-[1905]. Ferstjoerd oan Ytje Jongsma, De Lemmer, troch Jakob Kroondijk.
    Waarde Nicht!
    Ik feliciteer u van ganscher harte met uwe verjaring. Ook wordt ge van V. en M.
    [= Vader en Moeder] gefeliciteerd. Als alles goed is, kom ik Zaterdag a.s. bij u te logeeren. Hier alles wel, en ik hoop van u allen hetzelfde. Zijt gegroet.

It is in boadskipper, dizze fûgel, dat is dúdlik. Hy hat in slúfke oan in koardsje om ’e nekke, as wie er in sint-bernard mei in fetsje brandewyn oan de halsbân. It boadskip is ferfette yn it berime byskrift: ‘Uit Heerenveen / Kom ik gevlogen / En breng U met den meesten spoed / Een hartelijk tot weerzien / En een vriendelijken groet.’

Mar it is in frjemde fûgel. De foarm fan de sturt en de tekening op de wjukken binne sûnder mis dy fan in do, mar de kop fan it bist liket my earder dy fan in swel ta. No bin ik gjin fûgeltsjeman, mûlk hat de tekener wiswier in oannimlike do werjûn. Mar it kin ek wêze dat er, al of net bewust, twa besibbe ikonografyen kombinearre hat: dy fan de do en dy fan de swel as bringer fan goed nijs en mear yn it algemien fan leafde, lok en frede.

De do as goednijsbringer giet werom op de do dy’t nei de sûndfloed troch Noach út de arke loslitten waard en mei in oliveblêd yn ’e snaffel weromkaam. It ferskynsel ‘postdo’ spilet fansels ek mei. Allyksa hat de swel yn ús kultuer fanâlds de namme dat er blide tiding bringt. Yn Sweltsjes fan Gaast (2014) wijt Theunis Piersma in moai haadstikje oan de reputaasje fan swellen as ‘oansizzers’ fan de simmer en as ‘de bringers fan lok’.

Op ansichten mei in swel as boade giet it eins altiten om boereswellen – dy sykje ommers de neibyens fan minsken op. Is de boadskipper in do, dan is dy meastentiids wyt. Ornaris hat sa’n swel of do in slúfke yn ’e snaffel, mar it kin ek in klaverfjouwer (lok) of in olivetûkje (frede) wêze. Hiel gol is it Ljouwerter spantsje boereswellen hjirnêst, dat klaverfjouwers yn ’e snaffels hâldt en ek noch in grut read hert fan blomkes meitôget.

De kaart boppe-oan dit blogje wie foar Ytje Jongsma, by gelegenheid fan har alfde jierdei. Ytsje wie berne yn 1894 yn Skoatter Uterdiken (no Bantegea) as dochter fan Cornelis Jongsma en Klaasje Hofstee. Har heit, in boer, ferstoar doe’t Ytsje fjouwer jier wie. Har mem troude opnij mei de widner Albert Peereboom, dy’t op ’e Lemmer wenne. Ytsje troude yn 1918 mei de dûmnyssoan Hendrik Casper Eringa, ‘manufacturier’ yn Snits. Fjouwer moanne letter rekke Hindrik wei. Wierskynlik wie er ien fan de minstens tsien minsken dy’t yn de nacht fan 17 op 18 novimber yn Snits beswieken oan de beruchte Spaanske gryp, sa’t guon kranten berjochten. Yn 1928 gong Ytsje opnij in houlik oan, mei de widner Berend van Halsema (1886–1963), in griffermearde dûmny. Ytsje ferstoar yn Hilversum yn 1963.

De ôfstjoerder fan de ansicht sprekt Ytsje oan mei ‘Waarde Nicht’, mar winliken wie sy fan him in achternicht. Jakob Kroondijk wie berne yn Dolsterhuzen yn 1889 as soan fan Auke Kroondijk en Chrisje Pals en as pakesizzer fan Hans Kroondijk, in oerpake fan Ytsje. De húshâlding fan Auke en Chrisje ferfear letter nei Oranjewâld. Soan Jakob studearre medisinen yn Amsterdam, troude mei Nieske Brouwer (1891–1983) en waard húsdokter yn Oene (by Epe) en dêrnei gemeente- en skoalarts yn Gouda. Letter wie er bestjoerder by de Nederlandse Centrale Vereniging tot Bestrijding der Tuberculose. Jakob ferstoar yn 1970 yn Rotterdam. Syn kollega en freon Izak Wessel betocht him yn it Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde: ‘Een trouwe, toegewijde vriend is heengegaan. Zijn rechtlijnige geest en zijn bescheidenheid zijn deze Fries zijn gehele leven eigen gebleven.’

Posted in Poste restante | Tagged , , , , , , , , , , , , | Comments Off on Poste restante XXII