Emily Dickinson, 348

 
Ik malkje mar gjin - byltnis -
Wie leaver Har dy’t yn
Syn kleare ûnbesteanberens
In kostlik - toevjen - fynt -
Benijd hoe’t fingers fiele dy’t
Mei frjemd - ûnierdsk - gejacht -
Sok swiet tramtearjen wekje -
Sa’n Wanhoop - fol fan pracht -

Ik praat mar net, as Bugels -
Wie leaver Har dy’t sacht
Omheech fierd wurdt nei Solders -
En dan nei bûten, licht -
Troch Buorskippen fan Eter -
Ik opblaasd ta Ballon
Troch mar in koperen Lippe -
De pier nei myn Ponton -

Ek bin Ik mar gjin Dichter -
Hie alsaleaf - it Ear -
Bekoard - ûnmachtich - en foldien -
It Foech en adorear
In foarrjocht sa ûntsachlik -
Wat Jefte oft Ik krij,
Ferstie ’k de Keunst en tref mysels
Mei Skichten - Melodij!

 

I would not paint - a picture -
I’d rather be the One
It’s bright impossibility
To dwell - delicious - on -
And wonder how the fingers feel
Whose rare - celestial - stir -
Evokes so sweet a torment -
Such sumptuous - Despair -

I would not talk, like Cornets -
I’d rather be the One
Raised softly to the Ceilings -
And out, and easy on -
Through Villages of Ether -
Myself endued Balloon
By but a lip of Metal -
The pier to my Pontoon -

Nor would I be a Poet -
It’s finer - Own the Ear -
Enamored - impotent - content -
The License to revere,
A privilege so awful
What would the Dower be,
Had I the Art to stun myself
With Bolts - of Melody!

 

F348 (J505). Ofbyldings: Amherst College Library, Emily Dickinson Collection, 85.

Posted in Emily Dickinson | Tagged | Comments Off on Emily Dickinson, 348

Obe Postma-middei

Posted in Berjochten | Tagged , , , , , | Comments Off on Obe Postma-middei

Emily Dickinson, 750

 
Earst smachte wy - Natuer stelt Wet -
En letter - as wy stjerre -
Dan smeke wy wat Wetter ôf -
Fan fingers dy’t passeare -

It tsjut op delikater need -
Skoan komt dêroan temjitte
Dat Grutte Wetter yn it West -
Unstjerlikheid is ’t hjitten -

 

We thirst at first - ’tis Nature’s Act -
And later - when we die -
A little Water supplicate -
Of fingers going by -

It intimates the finer want -
Whose adequate supply
Is that Great Water in the West -
Termed Immortality -

 

F750 (J726). Ofbylding: Houghton Library, Harvard University, Cambridge, MA.

Posted in Emily Dickinson | Tagged | Comments Off on Emily Dickinson, 750

Robert Frost, Net mear brûkt begraafplak

 
Net mear brûkt begraafplak

Hjir komme libbenen noch gear,
Benijd wat tekst de sarken ha;
Wa’t libbet, wol hjir bêst nei ta,
Mar deaden lûkt dit plak net mear.

De rigels sprekke, sizze froed:
‘Dy’t libben komme, geandefoet
Te sarkelêzen, even, hjoed,
Dy komme moarn wer – dea, foargoed.’

Al rymje sy oer dea sa wis,
De stiennen merke dochs wat mist:
Gjin minske dy’t hjir dea noch komt.
Wêr skrillet men dan foar werom?

Wurdt no de sarken snoad ferklearre:
Net ien ferstoar foar syn plezier,
Dat men hold op, foargoed, mei stjerren –
Grif hâlde sy dy bluf foar wier.

 

In a Disused Graveyard

The living come with grassy tread
To read the gravestones on the hill;
The graveyard draws the living still,
But never any more the dead.

The verses in it say and say:
“The ones who living come today
To read the stones and go away
Tomorrow dead will come to stay.”

So sure of death the marbles rhyme,
Yet can’t help marking all the time
How no one dead will seem to come.
What is it men are shrinking from?

It would be easy to be clever
And tell the stones: Men hate to die
And have stopped dying now forever.
I think they would believe the lie.

 

Ut New Hampshire, 1923.

Posted in Robert Frost | Tagged | Comments Off on Robert Frost, Net mear brûkt begraafplak

Emily Dickinson, 744

 
Yn Grûn - ferbliuw fan de Narsis -
Dêr giet ek Sy beskûl -
Har Meitser - Har Metropolis -
Har Helpster - it Hielal -

Har Sier jaan - Kleur en Swier en Rom -
Is oan it Firmamint -
It putsje - Har te plôkjen om
Oan Dy te jaan - is mynt -

 

She dwelleth in the Ground -
Where Daffodils - abide -
Her Maker - Her Metropolis -
The Universe - Her Maid -

To fetch Her Grace - and Hue -
And Fairness - and Renown -
The Firmament’s - To pluck Her -
And fetch Her Thee - be mine -

 

Dickinson stjoerde ôfskriften fan dit fers oan har skoansus Susan Gilbert, oan har nichten Louisa en Frances Norcross en oan in ûnbekende. Frances Norcross makke in oantekening dat Dickinson der in krokus byfoege hie, en by it ôfskrift foar in ûnbekende binne restanten bewarre bleaun fan wat yndie in krokus liket te wêzen.
      De earste beide rigels klinkt Psalm 91:1 yn troch. De King James Bible hat: ‘He that dwelleth in the secret place of the most High shall abide under the shadow of the Almighty.’ Yn de Wumkes-oersetting is dat: ‘Dy’t yn it skûlplak fen ’e Allerheechste sit, scil oernachtsje yn it skaed fen ’e Almachtige.’

F744 (J671). Ofbylding: Houghton Library, Harvard University, Cambridge, MA, it ôfskrift dat Dickinson stjoerde oan Susan Gilbert.

Posted in Emily Dickinson | Tagged , , , | Comments Off on Emily Dickinson, 744

Robert Frost, Fertroudens mei de nacht

 
Fertroudens mei de nacht

Ik wie ien dy’t fertroud wie mei de nacht.
Ik rûn har yn – hoe reinich ek it waar.
’k Untrûn it stedske ljocht en it gejacht.

Ik strúnde lâns de drôfste bûlevaar.
Ik gie foarby de rattelman op wacht
En joech gjin útlis, seach nei it trotwaar.

Soms kaam der hoar in smoarde jammerklacht
Oer huzen hinne, út in buert fier wei,
Dan dimpte ik myn stap en lústere sacht,

Mar ’t wie gjin Kom werom of Nim my mei;
En ûnierdsk heech sloech ik in toersklok acht
Dy’t, ljochtsjend tsjin it swurk, fan fierren sei

Dat goed noch tsjoed de oere is dy’t slacht.
Ik wie ien dy’t fertroud wie mei de nacht.

 

Acquainted with the Night

I have been one acquainted with the night.
I have walked out in rain—and back in rain.
I have outwalked the furthest city light.

I have looked down the saddest city lane.
I have passed by the watchman on his beat
And dropped my eyes, unwilling to explain.

I have stood still and stopped the sound of feet
When far away an interrupted cry
Came over houses from another street,

But not to call me back or say good-bye;
And further still at an unearthly height,
One luminary clock against the sky

Proclaimed the time was neither wrong nor right.
I have been one acquainted with the night.

 

Ut West-Running Brook, 1928.

Posted in Robert Frost | Tagged | Comments Off on Robert Frost, Fertroudens mei de nacht

Emily Dickinson, 722

 
Op Dienmakke Bestean
Falt neat sa kâldbedaard -
As Libbens sêfte Ofrekken -
Fan Klokken en in Baar -

Komt in ûnthechtsjend Lûd -
Foar ’t Ear - Wa’t stjert benei -
Bekrânzing - en Begraffenis -
Gean groetsjend - lâns de Wei -

 

Opon Concluded Lives
There’s nothing cooler falls -
Than Life’s sweet Calculations -
The mixing Bells and Palls -

Makes lacerating Tune -
To Ears the Dying side -
’Tis Coronal - and Funeral -
Saluting - in the Road -

 

F722 (J735). Ofbylding: Houghton Library, Harvard University, Cambridge, MA.

Posted in Emily Dickinson | Tagged | Comments Off on Emily Dickinson, 722

Robert Frost, It net nommen paad

 
It net nommen paad

Yn giel bosk wieken twa paden útien.
Ik koe, ûndielber, net beide del.
Om’t my dat spiet, bleau ik lang stean,
Liet oer paad ien myn each fier gean
Oant wêr’t it weiwaard yn it strewel;

Naam doe paad twa, sa moai hast ek,
Faaks dat it sels geskikter wie,
Want gerzich wie ’t en slyt wie ’t brek;
Hoewol’t wat lânskaam beide krekt
Sawat gelyk fersliten hie.

It giel dat dy moarns oer beide lei
Wie net fertrape ta swarte drek.
Ach, ’k liet paad ien foar in oare dei!
Mar wist, no giet it fan wei op wei,
Dit spoar fiert my grif nea tebek.

En ienris, earne, yn koart bestek,
Is dit wat ik fersuchtsje sil:
Twa paden wieken útien, en ik –
Ik naam it paad it minst yn trek,
En dat brocht in wrâld mei fan ferskil.

 

The Road not Taken

Two roads diverged in a yellow wood,
And sorry I could not travel both
And be one traveler, long I stood
And looked down one as far as I could
To where it bent in the undergrowth;

Then took the other, as just as fair,
And having perhaps the better claim,
Because it was grassy and wanted wear;
Though as for that the passing there
Had worn them really about the same,

And both that morning equally lay
In leaves no step had trodden black.
Oh, I kept the first for another day!
Yet knowing how way leads on to way,
I doubted if I should ever come back.

I shall be telling this with a sigh
Somewhere ages and ages hence:
Two roads diverged in a wood, and I—
I took the one less traveled by,
And that has made all the difference.

 

Ut Mountain Interval, 1916. YouTube: Santaï, ‘The Road Not Taken’, 2016.

Posted in Robert Frost | Tagged | Comments Off on Robert Frost, It net nommen paad

Emily Dickinson, 515

 
Der is in pine - sa ekstreem -
Dy slokt substânsje op -
Bedekt de Ofgrûn dan mei Trance -
Mei’t it Unthâld syn stap
Der lâns - en oer - en op set -
As in Fersuftenien -
Dy’t feilich giet - wêr’t in wach each -
Him falle liet - Bien foar Bien -

 

There is a pain - so utter -
It swallows substance up -
Then covers the Abyss with Trance -
So Memory can step
Around - across - opon it -
As One within a Swoon -
Goes safely - where an open eye -
Would drop Him - Bone by Bone -

 

F515 (J599). Ofbylding: Houghton Library, Harvard University, Cambridge, MA.

Posted in Emily Dickinson | Tagged | Comments Off on Emily Dickinson, 515

Poste restante XXIV

    ‘Leeuwarden’ (r.b.), ±1901–1902. Kleurelitografy, blyndruk, 90×140 mm. Utjûn troch Pieter Spijker, Ljouwert. Printe troch Kunstanstalt Rosenblatt, Frankfurt am Main, nû. 8073. Poststimpels Ljouwert 25-05-1903 en Hallum 26-[05]-1903. Ferstjoerd oan Henderika Albertina Schaafsma, Hallum, troch Sierd Harmen Schaafsma.

    Mijn “Odol” is op. Krijg ik als je a.s. Zaterdag thuis komt een nieuw doosje? De ansicht is ’t wel waard.
    S.H. Schaafsma Az.

 

Kolleksje Deventer Musea.

Jawis, dizze ansicht wie grif wol in doaske Odol wurdich. Under dy merknamme produsearre de Dresdener firma Lingner mûlwetter, toskpasta en toskpoeder, en dat lêste sil Henderika Albertina Schaafsma wol foar har broer Sierd Harmen meinimme moatten hawwe. Odol toskpoeder waard ferkocht yn rûne blikken doaskes. Neffens in advertinsje yn de Haagsche Courant fan 5 oktober 1903 koste sa’n doaske yn de winkel fan Henri van Westerborg 7½ sinten. Ansichten gongen by Haagsche Henri oer de toanbank foar 1 sint. Mar de ansicht dy’t Sierd syn suster stjoerde, sil him mear sinten koste hawwe, al wit ik spitigernôch net hoefolle. It is in rynsk dekorearre ding yn gromolitografy (stiendruk yn kleur), mei blyndruk en fegen fernis deropta, ekstra’s dy’t de foarstelling noch mear djipte jouwe. Op de ansicht stiet in grutte klaverfjouwer, mei op elk bledsje in fan in foto neitekene Ljouwerter stedsgesichtsje.

It wie de Ljouwerter boekhanneler Pieter Spijker (sjoch oer him Poste restante XXI) dy’t Sierd syn ansicht meitsje litten hie, hielendal yn Frankfurt am Main, by Kunstanstalt Rosenblatt. Dy firma, eigendom fan Adolf en Isaak Rosenblatt, lei him ta op gelegenheidsprintwurk yn gromolitografy. Sûnt 1892 brochten de Rosenblatts topografyske ansichten op ’e merk fan plakken yn hiel West-, Midden- en East-Europa. Doe’t de ansichtenkaarte-hausse yn Europa wat oer syn hichtepunt hinne rekke en djoere litografearre ansichten mear en mear bekonkurrearre waarden mei kaarten yn goedkeaper techniken, wreiden de Rosenblatts harren aktiviteiten út nei Amearika. Dat wie yn 1903. It late bygelyks ta prachtige ansichten fan Florida mei in omlisting fan alligators.

In grut part fan de Rosenblatt-produksje bestiet út ansichten mei ien oant seis stedsgesichtsjes en wat tierlantijnen deromhinne tsjin in blanko achtergrûn, ansichten dy’t kwa type en styl net ferskille fan wat oare Dútske printers-útjouwers doe yn dat sjenre makken. In hiel eigen karakter hienen lykwols de saneamde passepartout-kaarten dy’t de Rosenblatts sûnt likernôch 1902 op ’e merk brochten. Op dy kaarten – Sierd sines is der in foarbyld fan – is it hiele flak beprinte en binne de stedsgesichtsjes werjûn op, of omliste troch, byldfoljende motiven út de natuer. Guon motiven symbolisearje gelok (klaverfjouwers), in goede fangst (fisken) of in golle rispinge (appels, parren, kersen, krúsbeien, druven, wynranken). Oare motiven lykje minder betsjutting te hawwen, mar roppe, foar wa’t wol, it rûzjen fan de see (skulpen) of de roken fan in hjerstbosk op (dinappels, ikeblêden mei ikeltsjes).

Dy nije searje kaarten wie opnij in ynternasjonaal sukses. Ek yn Nederlân hie de firma Rosenblatt ôfnimmers yn tal fan stêden, fan Grins oant Flissingen ta (in oersjoch biedt it webstee Nederland in lithografische ansichten). Yn Fryslân wienen der fjouwer winkellju dy’t saken dienen mei de Rosenblatts, mei seis ‘Fryske’ Rosenblatt-ansichten as risseltaat. De al neamde Pieter Spijker joech der trije út fan Ljouwert en Rykele van der Meulen, Haye Schotsman en Minze Hamstra bestelden elk ien fan respektivelik Snits, De Lemmer en Harns. De Rosenblatt-ansicht fan Snits hat, krekt as dy fan Ljouwert fan Sierd, in klaverblêd mei fjouwer stedsgesichtsjes. De beide oare ansichten fan Ljouwert hawwe appels en parren, dy fan it fiskersdoarp De Lemmer hat hiel tapaslik in skol en dy fan Harns – dy’t yn myn samling noch ûntbrekt – hat in krâns fan skulpen.

It binne foar Fryslân ûngewoan lúkse en moai printe kaarten. De Rosenblatts fierden net inkeld it fêste repertoire oan motiven mar ek de wikseljende stedsgesichtsjes yn gromolitografy út. Dêrmei ûnderskaten se harren fan konkurrinten dy’t de Rosenblatt-passepartout-kaarten neimakken, mar dan de stedsgesichtsjes of sels de hiele kaart yn goedkeaper techniken útfierden. De Dútske samler Helmfried Luers, dy’t yn nûmer 17 fan syn tydskrift The Postcard Album wat feiten oer de firma Rosenblatt byienswile hat, skreau dêroer: ‘While other publishers/printers had their chromolitho borders preprinted and then added the individual views by collotype or halftone printing processes, Rosenblatt did the complete picture side by chromolitho process only. This gives their cards a homogeneous look and the touch of quality. And Rosenblatt’s printing quality was indeed always very good to excellent!’

Of sa’t Sierd Harmen Schaafsma al skreau: wol in doaske Odol wurdich. Syn suster sil wiis west hawwe mei de kaart. Henderika Albertina, te wrâld kaam yn Feanwâlden yn 1880, learde ta ûnderwizeres en stie in jiermannich foar de klasse yn Hallum. Yn 1918 troude sy mei de Grinslanner ûnderwizer Berend Boelema (1882–1930). Henderika ferstoar yn 1972 yn Grins en leit dêr by Berend en har skoanâlden begroeven op de Noorderbegraafplaats. Har broer Sierd, berne yn Feanwâlden yn 1882, wie ek ûnderwizer, oan in ambachtsskoalle yn Apeldoarn. Hy wie ferloofd mei Jacqueline Johanna van der Noordaa (1886–1975), mar noch foar’t it oan trouwen ta wie kaam Sierd, 29 jier âld, yn 1912 te ferstjerren. Fjouwer moanne letter ferfear Jacqueline fan Apeldoarn nei Amsterdam om dêr ferpleechster te wurden.

Posted in Poste restante | Tagged , , , , , , , , , , , | Comments Off on Poste restante XXIV