{"id":11587,"date":"2018-07-24T23:00:32","date_gmt":"2018-07-24T21:00:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=11587"},"modified":"2018-07-27T10:31:06","modified_gmt":"2018-07-27T08:31:06","slug":"hoet-sietzemas-skriuwen-leare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=11587","title":{"rendered":"Hoe\u2019t Sietzema\u2019s skriuwen leare"},"content":{"rendered":"

De kolleksje fan it eardere Nederlandsch Schoolmuseum<\/a>, dy\u2019t bewarre wurdt by de Bijzondere Collecties fan de Universiteit van Amsterdam, befettet tsientallen skoalskriften mei skriuwoefenings. Juster kaam der ien foar it ljocht dat sicht jout op de learmiddels dy\u2019t de skoalmasters yn Burgum en Rottefalle br\u00fbkten yn de iere njoggentjinde ieu.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>

Fiktive faktuer fan T.L. (de) Kat foar
J.H. Brouwer. Skriuwoefening fan Jan Gaukes
Sietzema. Burgum, 30-09-1813.<\/p><\/div>It is in foddich ding: it skriftke fan 88 siden hat gjin omslachje mear, is betomke, sn\u00fasterich en licht ferfilte. Ek it skriuwwurk kin gjin sprekken lije. En dan dy toarre teksten: deugdsume rymkes en sechjes, godfruchtige sitaten \u00fat de Skrift en in psalmboek, fiktive faktueren… Aardich oan it skriftke is lykwols dat it \u00fat Frysl\u00e2n komt en br\u00fbkt is troch op syn minst trije bern \u00fat ien h\u00fash\u00e2lding, oer in tiidrek fan hast tolve jier.<\/p>\n

It giet om de h\u00fash\u00e2lding fan de yn Rottefalle wenjende Gauke Jans Sietzema (1762\u20131818) en Jeltje Annes Faber (1773\u20131848), dy\u2019t seis bern krije soenen. De \u00e2ldste, Jan Gaukes Sietzema (1804\u20131875), nimt as earste it skriftke yn gebr\u00fbk. Tusken 27 septimber en 14 oktober 1813 follet de dan njoggenjierrige Jan tolve siden mei skriuwoefenings, ornaris foarsjoen fan in deitekening. Sa witte wy dat Jan net yn Rottefalle mar yn Burgum op skoalle sit.<\/p>\n

\"\"<\/a>

It foarbyld foar de fiktive faktuer, yn
Opstellen tot voorschriften om na te schrijven,
ten dienste der scholen in het Koningrijk
Holland<\/em>, Amsterdam 1809, s. 192.<\/p><\/div>Ien fan de teksten dy\u2019t Jan oerskriuwt, is \u00fbntliend oan it Spel- en lees-boekjen voor eerst beginnenden<\/em><\/a>, foar it earst ferskynd yn 1786. En de beide fiktive faktueren dy\u2019t er opstelt, komme fierhinne oerien mei twa foarbyldnota\u2019s yn Opstellen tot voorschriften om na te schrijven, ten dienste der scholen in het Koningrijk Holland<\/em> \u00fat 1809.<\/p>\n

Noch wer in oare tekst komt \u00fat de ytlike kearen werprinte Proeve van kleine gedigten voor kinderen<\/em><\/a> fan Hieronymus van Alphen \u00fat 1778. It giet om it popul\u00eare ferske \u2018Het hondjen\u2019, dat sels noch opnommen waard yn de Spiegel van de Nederlandse po\u00ebzie door alle eeuwen<\/em> \u00fat 1939:<\/p>\n

\"\"<\/a>

Hieronymus van Alphen, \u2018Het hondjen\u2019.
Skriuwoefening fan Jan Goukes Sietsema.
Burgum, 04-10-1813.<\/p><\/div>\n