{"id":12040,"date":"2018-12-24T23:00:38","date_gmt":"2018-12-24T22:00:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=12040"},"modified":"2018-12-28T20:13:02","modified_gmt":"2018-12-28T19:13:02","slug":"poste-restante-xxiii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=12040","title":{"rendered":"Poste restante XXIII"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-01a.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-01a.jpg\" alt=\"\" width=\"1532\" height=\"1000\" class=\"alignleft size-full wp-image-12041\" srcset=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-01a.jpg 1532w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-01a-300x196.jpg 300w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-01a-768x501.jpg 768w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-01a-1024x668.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 1532px) 100vw, 1532px\" \/><\/a><\/p>\n<ul><nobr>\u2018<small>PRIKWEG<\/small>, <small>NIEUW<\/small><\/nobr> <small>BEETS<\/small>\u2019 (l.b.), \u00b11915\u20131920. Ljochtdruk, 88&#215;136 mm. Utj\u00fbn troch Jippe van der Duim, Nij Beets, n\u00fb. 28862. Poststimpel Nij Beets <nobr>16-09-1920.<\/nobr> Ferstjoerd oan Rienkje bij de Leij, Drachten, troch \u2018R\u2019.<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-01b.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-01b.jpg\" alt=\"\" width=\"1532\" height=\"1000\" class=\"alignleft size-full wp-image-12042\" srcset=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-01b.jpg 1532w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-01b-300x196.jpg 300w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-01b-768x501.jpg 768w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-01b-1024x668.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 1532px) 100vw, 1532px\" \/><\/a><\/p>\n<ul><em><\/p>\n<div style=\"text-align:right\"><nobr>Beets, Woensdag<\/nobr><\/div>\n<p>Beste R.<br \/>\nJe briefkaart ontvangen en we zullen je Zaterdag verwachten hoor; ik wilde me ook al een nacht bij jullie aanmelden, doch dat kunnen we dan wel afspreken. Moeke zegt, je moet maar bericht van huis meenemen, wanneer je Vaa en Moe hier nu een nacht komen.<br \/>\nIk hoef niet naar Drachten te teekenen, zoodat je dus niet op mij behoeft te wachten. Als \u2019t mooi weer is, haal ik je denkelijk wel een eindje af, je gaat toch zeker niet eerder dan half vier of vier uur uit Hoornsterzw<\/em>[<em>aag<\/em>]<em>. Nu de groeten van allen. R.<\/em><\/ul>\n<p>Hy sjocht der op dizze yn 1920 ferstjoerde ansicht sa rustyk \u00fat, de Prikkewei yn Nij Beets, mar it wie d\u00ear ien en al earmoed yn dy tiid. Noch ytlike desennia nei de stichting fan Nij Beets yn 1863 libben en wurken feanarbeiders en harren h\u00fash\u00e2ldings d\u00ear yn ellinde. De arbeiders barden foar hurd bealgjen in bedroefd lyts bytsje lean, se wennen yn behyplike wenninkjes en spitketen, de feanbazen leinen twongen winkelnearing op en der wie analfabetisme, drankmisbr\u00fbk, krapte oan iten en sykte. Struktureel \u00fbnrjocht dat sosjale \u00fbnr\u00east joech; geregeldwei brutsen wylde stakings \u00fat, it bollejeien.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-02a.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-02a-300x203.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"203\" class=\"alignright size-medium wp-image-12045\" srcset=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-02a-300x203.jpg 300w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-02a-768x520.jpg 768w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-02a-1024x693.jpg 1024w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-02a.jpg 1477w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><nobr>De \u00fatjouwer fan de<\/nobr> ansicht, de Beetster Jippe van der Duim, hie sels feanarbeider west, mar yn 1911 wie er oan it baantsje fan helppostkantoarh\u00e2lder slagge. Lykas mear brievegarders fertsjinne er in grypstoer by mei de ferkeap fan ansichten. De earmoed yn Nij Beets en omkriten skimeret al wat troch op in oare ansicht fan de Prikkewei, \u00fatj\u00fbn tusken 1905 en 1907 troch Wieger Numan fan Beetstersweach. Rjochts in houten klinte. Op in ynset linksboppe steane trije feanarbeiders r\u00fbnr\u00eagich te turfstekken. Plankjes \u00fbnder de klompen moatte ferhinderje dat de fuotten yn de dridze weisakje. <\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-03a.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-03a-300x195.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"195\" class=\"alignright size-medium wp-image-12064\" srcset=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-03a-300x195.jpg 300w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-03a-768x498.jpg 768w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-03a-1024x665.jpg 1024w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-03a.jpg 1541w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><nobr>De Prikkewei is g\u00e2ns<\/nobr> feroare; op de ansicht hjirn\u00east, ferstjoerd yn 1941, riist al nijbou op. Mar de neitins oan de earmoed fan eartiids wurdt yn Nij Beets libben h\u00e2lden, yn iepenloftmuseum It Damsh\u00fbs. En de bodders foar in better bestean wurde eare yn it byld <em>De app\u00e8lmaster<\/em> fan Karianne Krabbendam en yn ferskate strjitnammen. Sa waard de parallel oan de Prikkewei rinnende Strjitwei yn 1952 omdoopt ta Domela Nieuwenhuiswei, nei de ferneamde sosjalist en lettere anargist dy\u2019t yn 1890 Nij Beets besocht om in grutte kliber stakende feanarbeiders ta te sprekken.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-04a.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-04a-300x194.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"194\" class=\"alignright size-medium wp-image-12078\" srcset=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-04a-300x194.jpg 300w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-04a-768x498.jpg 768w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-04a-1024x664.jpg 1024w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Nij-Beets-04a.jpg 1543w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><nobr>Ek de Van Eedenstrjitte,<\/nobr> de Hoenstrjitte en de Nawijnstrjitte, hjirn\u00east op in ansicht \u00fat 1959, bringe yn harren nammen hommaazje oan striders foar sosjale herfoarming. De utopyske skriuwer Frederik van Eeden hie, nei it model fan syn koloanje Walden yn Bussum, yn 1903 yn Nij Beets de koloanje Frij Frysl\u00e2n opset, dy\u2019t laat waard troch in Beetster geastessibbe, de idealistyske feanarbeider Jan Hoen. En de Beetster \u00fbnderwizer Tjepke Nawijn spruts skande fan de misstannen yn de feanterij en waard yn 1892 foar it gerjocht sleept op beskuldiging fan mislediging fan in feanbaas; Pieter Jelles Troelstra stie him by as abbekaat.<\/p>\n<p>De \u00fbntfangster fan de ansicht boppe-oan dit blog sil harren striid begrepen hawwe. Rienkje bij de Leij waard op 16 maaie 1901 berne yn in read n\u00east en hat op har eigen wize krewearre foar in stikmannich typysk sosjalistyske idealen. Doe\u2019t Rienkje de ansicht krige, wie se njoggentjin en siet se by de oannimmer Klaas van der Veen yn Drachten yn de kost. S\u00fbnt in jier wurke sy op kantoar by de Drachtster drukkerij en \u00fatjouwerij Laverman. Dy hie doe krekt fan Jan Kuiken yn Sint Anne it printsjen fan <em>De Blauwe Vaan<\/em> oernommen, it wykbl\u00ead fan de Nederlandsche Vereeniging tot Afschaffing van Alcoholhoudende Dranken, ornaris koartwei oantsjut as de <small>NV<\/small>. Rienkje krige de administraasje fan it tydskrift op har noed. N\u00east har baan by Laverman die Rienkje bestjoerswurk binnen de \u00f4fdieling Drachten fan de <small>NV<\/small> en binnen de \u00f4fdieling De Gordyk fan de Arbeidersvereeniging voor Lijkverbranding (in Drachtster \u00f4fdieling kaam net fan de gr\u00fbn). Rienkje ferstoar op <nobr>12 juny<\/nobr> 1974 yn Drachten en waard kremearre yn Goutum. Sy is nea troud.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/De-Dageraad-Drachten.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/De-Dageraad-Drachten-193x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"466\" class=\"alignright size-medium wp-image-12143\" srcset=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/De-Dageraad-Drachten-193x300.jpg 193w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/De-Dageraad-Drachten-768x1193.jpg 768w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/De-Dageraad-Drachten-659x1024.jpg 659w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/De-Dageraad-Drachten.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><nobr>Immens bibleteek<\/nobr> of samling of browse-skiednis kinne ferklappe wat ien dwaande hold. Yn it gefal fan Rienkje helpe har plakboeken. Dy wurde bewarre yn Tresoar, tegearre mei pakken kranteknipsels dy\u2019t noch ynplakt wurde moasten. Der binne plakboeken by mei it opskrift <em>Drachtens Vooruitgang<\/em>, dy\u2019t knipsels oer wenningbou, nije ynfrastruktuer en yndustry en bettere sosjale foarsjennings befetsje. Oare plakboeken binne wijd oan <em>Bijzondere Gebeurtenissen<\/em> en oan <em>Amusement<\/em> oftewol it pleatslike muzyk- en teaterlibben: sekuer folge Rienkje wat en wa\u2019t der yn Drachten op \u2019e planken en foar it buordsje kaam. As \u00fatsetter is der noch in plakboekje mei <em>Grappen en Versjes<\/em>. Rienkje leaude yn foar\u00fatgong en hold fan sang, toaniel en koartswyl, dat is d\u00fadlik. Se wie grif ek sels lid fan sjong- en toanielferienings. Yn alle gefallen song se, neffens in programma yn har argyfke, solo in liet op in feestj\u00fbn fan Arbeiders Zangvereeniging De Dageraad op <nobr>9 febrewaarje<\/nobr> 1926, yn Hotel De Phoenix yn Drachten.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Jan-bij-de-Leij.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Jan-bij-de-Leij-190x300.jpg\" alt=\"\" width=\"190\" height=\"300\" class=\"alignright size-medium wp-image-12099\" srcset=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Jan-bij-de-Leij-190x300.jpg 190w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Jan-bij-de-Leij.jpg 474w\" sizes=\"(max-width: 190px) 100vw, 190px\" \/><\/a>Yn har maatskiplike oertsj\u00fbgings likegoed as yn har leafhawwerijen wie Rienkje in dochter fan har heit. Jan bij de Leij (hjirn\u00east op in foto \u00fat de kollekje fan Tresoar) hat him as skoalhaad en benammen as organisator en aktivist tige ynspand foar it ferbetterjen fan it libbenspeil fan de earme befolking yn Jobbegea en Hoarnstersweach. Berne yn Hallum yn 1864 as soan fan in winkelman, learde Bij de Leij ta \u00fbnderwizer. Hy waard kwekeling yn Jobbegea-Skuorregea en d\u00earnei \u00fbnderwizer yn Jobbegea Tredde Sl\u00fas, om yn 1912 skoalhaad te wurden yn Hoarnstersweach. As \u00fbnderwizer stimulearre er sport en sang, holp er syn learlingen \u2013 arbeidersbern \u2013 safolle mooglik hegerop en ivere er foar better \u00fbnderwiis en steatspensjoen.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Jan-bij-de-Leij-Ik-smook.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Jan-bij-de-Leij-Ik-smook-188x300.jpg\" alt=\"\" width=\"188\" height=\"300\" class=\"alignright size-medium wp-image-12107\" srcset=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Jan-bij-de-Leij-Ik-smook-188x300.jpg 188w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Jan-bij-de-Leij-Ik-smook.jpg 620w\" sizes=\"(max-width: 188px) 100vw, 188px\" \/><\/a>D\u00earn\u00east wie Jan bij de Leij warber as in f\u00fbl drankbestrider, as esperantist, bestjoerder en ferieningsman, en as Frysk skriuwer fan lieten en fersen (\u00fbnder mear foar it <em>Frysk \u00fbnth\u00e2lders-lieteboekje<\/em>) en fan de faken opfierde fleurige \u2018neistikjes\u2019 <em>Ik smook<\/em> (1907) en <em>It testemint<\/em> (1918). Yn 1924 naam er fanwegen syn s\u00fbnens \u00fbntslach en sette er him mei syn frou Hendrikje de Jong nei wenjen yn Apeldoarn, d\u00ear\u2019t er warber wie yn de Fryske krite. Yn 1931 repatriearre it echtpear wer nei Frysl\u00e2n en wennen se yn Drachten, tichtby dochter Rienkje. Jan bij de Leij ferstoar yn 1935 en waard kremearre yn Westerveld. \u2018Tijdens het dalen van de baar werd een Friesch vers gezongen\u2019, skreau het <em><a href=\"https:\/\/resolver.kb.nl\/resolve?urn=ddd:010760894:mpeg21:p012\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">Nieuwsblad van Friesland<\/a><\/em>.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Rienkje-bij-de-Leij.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Rienkje-bij-de-Leij-300x167.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"223\" class=\"alignright size-medium wp-image-12054\" srcset=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Rienkje-bij-de-Leij-300x167.jpg 300w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Rienkje-bij-de-Leij-768x427.jpg 768w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Rienkje-bij-de-Leij.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a>Master Bij de Leij stie yn Jobbegea-Hoarnstersweach en omkriten heech yn oansjen. Doe\u2019t der yn 1950 in nije wei oanlein waard tusken Jobbegea Tredde Sl\u00fas en Hoarnstersweach, wie Bij de Leij oan bar om ferneamd te wurden. It wie Rienkje dy\u2019t op <nobr>2 novimber<\/nobr> 1950 it lintsje trochknippe mocht by de iepening fan de Master Bij de Leijwei. Sy die dat mei \u2018een roodbestrikte schaar\u2019, sa\u2019t yn de <em><a href=\"https:\/\/resolver.kb.nl\/resolve?urn=ddd:010537479:mpeg21:p001\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">Heerenveense Koerier<\/a><\/em> te l\u00eazen stie. \u2018Een eenvoudige plechtigheid, maar in zijn symboliek van grote betekenis\u2019, foege de krante d\u00ear oan ta. Ek oare kranten dienen yn wurd en byld ferslach fan de iepening, en Rienkje plakte de stikjes yn har plakboeken. Op ien fan de knipsels, m\u00fblk \u00fat de <em>Dragtster Courant<\/em>, sjogge wy Rienkje (rjochts, mei bril) en har jongere suster Catolina van der Velde-bij de Leij, mei in \u00fbnbekende ynwenster fan Hoarnstersweach tusken harren yn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2018PRIKWEG, NIEUW BEETS\u2019 (l.b.), \u00b11915\u20131920. Ljochtdruk, 88&#215;136 mm. Utj\u00fbn troch Jippe van der Duim, Nij Beets, n\u00fb. 28862. Poststimpel Nij Beets 16-09-1920. Ferstjoerd oan Rienkje bij de Leij, Drachten, troch \u2018R\u2019. Beets, Woensdag Beste R. Je briefkaart ontvangen en we &hellip; <a href=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=12040\">Fierder l\u00eaze <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[284],"tags":[727,728,729,734,736,737,738,230,721,722,723,724,725,726],"class_list":["post-12040","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-poste-restante","tag-frederik-willem-van-eeden","tag-karianne-krabbendam","tag-jan-kuiken","tag-catolina-bij-de-leij","tag-wieger-numan","tag-klaas-van-der-veen","tag-hendrikje-de-jong","tag-pieter-jelles-troelstra","tag-rienkje-bij-de-leij","tag-jan-bij-de-leij","tag-jippe-van-der-duim","tag-tjepke-nawijn","tag-jan-hoen","tag-ferdinand-domela-nieuwenhuis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12040"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12040"}],"version-history":[{"count":86,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12040\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12148,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12040\/revisions\/12148"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}