{"id":12222,"date":"2019-02-03T20:00:10","date_gmt":"2019-02-03T19:00:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=12222"},"modified":"2021-09-04T17:17:35","modified_gmt":"2021-09-04T15:17:35","slug":"poste-restante-xxiv","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=12222","title":{"rendered":"Poste restante XXIV"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

\u2018Leeuwarden\u2019 (r.b.), \u00b11901\u20131902. Kleurelitografy, blyndruk, 90×140 mm. Utj\u00fbn troch Pieter Spijker, Ljouwert. Printe troch Kunstanstalt Rosenblatt, Frankfurt am Main, n\u00fb. 8073. Poststimpels Ljouwert 25-05-1903 en Hallum 26-[05]-1903. Ferstjoerd oan Henderika Albertina Schaafsma, Hallum, troch Sierd Harmen Schaafsma.<\/p>\n

Mijn \u201cOdol\u201d is op. Krijg ik als je a.s. Zaterdag thuis komt een nieuw doosje? De ansicht is \u2019t wel waard.
\nS.H. Schaafsma Az.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>

Kolleksje Deventer Musea.<\/p><\/div>\n

Jawis, dizze ansicht wie grif wol in doaske Odol wurdich. Under dy merknamme produsearre de Dresdener firma Lingner m\u00fblwetter, toskpasta en toskpoeder, en dat l\u00easte sil Henderika Albertina Schaafsma wol foar har broer Sierd Harmen meinimme moatten hawwe. Odol toskpoeder waard ferkocht yn r\u00fbne blikken doaskes. Neffens in advertinsje yn de Haagsche Courant<\/em> fan 5 oktober 1903 koste sa\u2019n doaske yn de winkel fan Henri van Westerborg 7\u00bd sinten. Ansichten gongen by Haagsche Henri oer de toanbank foar 1 sint. Mar de ansicht dy\u2019t Sierd syn suster stjoerde, sil him mear sinten koste hawwe, al wit ik spitigern\u00f4ch net hoefolle. It is in rynsk dekorearre ding yn gromolitografy (stiendruk yn kleur), mei blyndruk en fegen fernis deropta, ekstra\u2019s dy\u2019t de foarstelling noch mear djipte jouwe. Op de ansicht stiet in grutte klaverfjouwer, mei op elk bledsje in fan in foto neitekene Ljouwerter stedsgesichtsje.<\/p>\n

\"\"<\/a>It wie de Ljouwerter boekhanneler Pieter Spijker (sjoch oer him Poste restante<\/em> XXI<\/small><\/a>) dy\u2019t Sierd syn ansicht meitsje litten hie, hielendal yn Frankfurt am Main, by Kunstanstalt Rosenblatt. Dy firma, eigendom fan Adolf en Isaak Rosenblatt, lei him ta op gelegenheidsprintwurk yn gromolitografy. S\u00fbnt 1892 brochten de Rosenblatts topografyske ansichten op \u2019e merk fan plakken yn hiel West-, Midden- en East-Europa. Doe\u2019t de ansichtenkaarte-hausse yn Europa wat oer syn hichtepunt hinne rekke en djoere litografearre ansichten mear en mear bekonkurrearre waarden mei kaarten yn goedkeaper techniken, wreiden de Rosenblatts harren aktiviteiten \u00fat nei Amearika. Dat wie yn 1903. It late bygelyks ta prachtige ansichten fan Florida mei in omlisting fan alligators.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a>In grut part fan de Rosenblatt-produksje bestiet \u00fat ansichten mei ien oant seis stedsgesichtsjes en wat tierlantijnen deromhinne tsjin in blanko achtergr\u00fbn, ansichten dy\u2019t kwa type en styl net ferskille fan wat oare D\u00fatske printers-\u00fatjouwers doe yn dat sjenre makken. In hiel eigen karakter hienen lykwols de saneamde passepartout-kaarten dy\u2019t de Rosenblatts s\u00fbnt likern\u00f4ch 1902 op \u2019e merk brochten. Op dy kaarten \u2013 Sierd sines is der in foarbyld fan \u2013 is it hiele flak beprinte en binne de stedsgesichtsjes werj\u00fbn op, of omliste troch, byldfoljende motiven \u00fat de natuer. Guon motiven symbolisearje gelok (klaverfjouwers), in goede fangst (fisken) of in golle rispinge (appels, parren, kersen, kr\u00fasbeien, druven, wynranken). Oare motiven lykje minder betsjutting te hawwen, mar roppe, foar wa\u2019t wol, it r\u00fbzjen fan de see op (skulpen) of de roken fan in hjerstbosk (dinappels, ikebl\u00eaden mei ikeltsjes).<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a>Dy nije searje kaarten wie opnij in ynternasjonaal sukses. Ek yn Nederl\u00e2n hie de firma Rosenblatt \u00f4fnimmers yn tal fan st\u00eaden, fan Grins oant Flissingen ta. Yn Frysl\u00e2n wienen der fjouwer winkellju dy\u2019t saken dienen mei de Rosenblatts, mei s\u00e2n \u2018Fryske\u2019 Rosenblatt-ansichten as risseltaat. De al neamde Pieter Spijker joech der trije \u00fat fan Ljouwert en Minze Hamstra twa fan Harns. Rykele van der Meulen en Haye Schotsman bestelden elk ien fan respektivelik Snits en De Lemmer. De Rosenblatt-ansicht fan Snits hat, krekt as dy fan Ljouwert fan Sierd, in klaverbl\u00ead mei fjouwer stedsgesichtsjes. De beide oare ansichten fan Ljouwert hawwe appels en parren. De motiven op de beide ansichten \u00fat Harns jouwe de sfear fan in kustplak: ien hat twa hjerrings mei op \u2019e achtergr\u00fbn netten en in reekhok, en de oare hat in kr\u00e2ns fan skulpen. De ansicht fan it fiskersdoarp De Lemmer hat hiel tapaslik in skol.<\/p>\n

\"\"<\/a>It binne foar Frysl\u00e2n \u00fbngewoan l\u00fakse en moai printe kaarten. De Rosenblatts fierden net inkeld it f\u00easte repertoire oan motiven mar ek de wikseljende stedsgesichtsjes yn gromolitografy \u00fat. D\u00earmei \u00fbnderskaten se harren fan konkurrinten dy\u2019t de Rosenblatt-passepartout-kaarten neimakken, mar dan de stedsgesichtsjes of sels de hiele kaart yn goedkeaper techniken \u00fatfierden. De D\u00fatske samler Helmfried Luers, dy\u2019t yn n\u00fbmer 17 fan syn tydskrift The Postcard Album<\/em><\/a> wat feiten oer de firma Rosenblatt byienswile hat, skreau d\u00earoer: \u2018While other publishers\/printers had their chromolitho borders preprinted and then added the individual views by collotype or halftone printing processes, Rosenblatt did the complete picture side by chromolitho process only. This gives their cards a homogeneous look and the touch of quality. And Rosenblatt\u2019s printing quality was indeed always very good to excellent!\u2019<\/p>\n

Of sa\u2019t Sierd Harmen Schaafsma al skreau: wol in doaske Odol wurdich. Syn suster sil wiis west hawwe mei de kaart. Henderika Albertina, te wr\u00e2ld kaam yn Feanw\u00e2lden yn 1880, learde ta \u00fbnderwizeres en stie in jiermannich foar de klasse yn Hallum. Yn 1918 troude sy mei de Grinslanner \u00fbnderwizer Berend Boelema (1882\u20131930). Henderika ferstoar yn 1972 yn Grins en leit d\u00ear by Berend en har skoan\u00e2lden begroeven op de Noorderbegraafplaats. Har broer Sierd, berne yn Feanw\u00e2lden yn 1882, wie ek \u00fbnderwizer, oan in ambachtsskoalle yn Apeldoarn. Hy wie ferloofd mei Jacqueline Johanna van der Noordaa (1886\u20131975), mar noch foar\u2019t it oan trouwen ta wie kaam Sierd, 29 jier \u00e2ld, yn 1912 te ferstjerren. Fjouwer moanne letter ferfear Jacqueline fan Apeldoarn nei Amsterdam om d\u00ear ferpleechster te wurden.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2018Leeuwarden\u2019 (r.b.), \u00b11901\u20131902. Kleurelitografy, blyndruk, 90×140 mm. Utj\u00fbn troch Pieter Spijker, Ljouwert. Printe troch Kunstanstalt Rosenblatt, Frankfurt am Main, n\u00fb. 8073. Poststimpels Ljouwert 25-05-1903 en Hallum 26-[05]-1903. Ferstjoerd oan Henderika Albertina Schaafsma, Hallum, troch Sierd Harmen Schaafsma. Mijn \u201cOdol\u201d is … Fierder l\u00eaze →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[284],"tags":[744,746,747,748,749,750,751,752,661,741,742,743],"class_list":["post-12222","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-poste-restante","tag-adolf-rosenblatt","tag-henri-van-westerborg","tag-haye-schotsman","tag-minze-hamstra","tag-jacqueline-johanna-van-der-noordaa","tag-berend-boelema","tag-helmfried-luers","tag-isaak-rosenblatt","tag-pieter-spijker","tag-sierd-harmen-schaafsma","tag-henderika-albertina-schaafsma","tag-rykele-van-der-meulen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12222"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12222"}],"version-history":[{"count":63,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12222\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15703,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12222\/revisions\/15703"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}