{"id":14119,"date":"2020-07-26T23:00:00","date_gmt":"2020-07-26T21:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=14119"},"modified":"2026-05-12T14:51:33","modified_gmt":"2026-05-12T12:51:33","slug":"van-beijmas-biedwurd-het-is-meij-ziszen-naet-to-dwaen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=14119","title":{"rendered":"Van Beijma syn biedwurd \u2018Het is meij ziszen n\u00e6t to dwa\u00ean\u2019"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
\n 
\n\u2018Net lulle mar poetse\u2019 is hjoed-de-dei tink popul\u00earder, mar it \u00e2lde sprekwurd \u2018It is<\/nobr> mei sizzen net te dwaan\u2019 is ek noch altyd yn swang. It earste skriftlike fynplak fan it sprekwurd datearret al fan 1635. En der binne noch oare fynplakken yn it sparsume skreaune Midfrysk \u2013 mear sels as der oant no ta ynventarisearre wienen.<\/b><\/p>\n

Yn 1999 skonk de klassikus en essayist Jan Pieter Gu\u00e9pin trije alba amicorum oan de Universiteit van Amsterdam. It \u00e2ldste fan de trije freoneboekjes befettet ynskripsjes \u00fat de jierren 1774\u20131776 fan maten en kunde fan Pieter Jacob Gu\u00e9pin \u00fat dy syn Leidske studintetiid. Under harren wie de him letter tige oppenearjende patriot Coert Lambertus van Beijma<\/a> (1753\u20131820). Syn bydrage is hast hielendal yn it Latyn: de opdracht \u2018Dum mihi concedas socialis munus amoris fidus et inmotus semper amicus ero\u2019, de deitekening \u2018Lugd[uni] Bat[avorum] die 21 Junii 1775\u2019 en de tafoeging \u2018Frisius\u2019 achter syn namme. Syn Fryske identiteit \u00fbnderstreket er lykwols mei in Frysktalich biedwurd: \u2018Het is meij ziszen n\u00e6t to dwa\u00ean\u2019.<\/p>\n

Sa\u2019n biedwurd, it symbolum, wie in f\u00east \u00fbnderdiel fan in albumynskripsje. Coert Lambertus van Beijma br\u00fbkte syn Fryske biedwurd faker. De Foarriedige katalogus fan de boarnen fan it Midfrysk<\/em> neamt in fynplak mei de datum 12 oktober 1788 yn it album amicorum fan Hayo Tuinhout (De Haach, Koninklijke Bibliotheek, 74 H 49<\/a>; \u00fatj\u00fbn yn Estrik<\/em> 23, s. 90) en in fynplak yn in brief \u00fat desimber 1793 fan Coert Lambertus oan syn broer Eduard Marius van Beijma (Ljouwert, Tresoar, tagong 319, ynv.n\u00fb. 276; \u00fatj\u00fbn yn Estrik<\/em> 82, s. 421).<\/nobr><\/p>\n

\"\"<\/a>

Coert Lambertus van Beijma troch Reinier Vinkeles, 1794<\/p><\/div>\n

Dy beide<\/nobr> fynplakken binne minstens 21 oaren oan ta te foegjen, twa \u00fat 1775, sechtjin \u00fat 1783 en trije \u00fat 1798. Op 13 juny<\/nobr> 1775 skreau Van Beijma syn biedwurd by syn bydrage oan it album amicorum fan Antonius van der Heim (KB, 133 L 6<\/nobr><\/a>). Acht dagen letter, op 21 juny 1775, die er itselde yn it boppeneamde album amicorum fan Pieter Jacob Gu\u00e9pin (Allard Pierson, UvA, Hs. XXX A 110, 3<\/nobr><\/a>). Tusken 4 jannewaarje<\/nobr> en 2 july<\/nobr> 1783 \u00fbndertekene Van Beijma sechtjin brieven oan de patriottelieder Joan Derk van der Capellen tot den Pol mei syn biedwurd. En yn 1798, wylst er finzen siet yn Huis ten Bosch yn De Haach, skreau Van Beijma op respektivelik 6, 18 en 23 april ynskripsjes mei tafoeging fan syn biedwurd yn de alba amicorum fan syn ek yn Huis ten Bosch detinearre meistanners Jacobus Kantelaar (KB, 133 L 24<\/nobr><\/a>),<\/nobr> Johan Albert van der Spijk (KB, 131 H 38<\/nobr><\/a>)<\/nobr> en IJsbrand van Hamelsveld (KB, 74 H 29<\/nobr><\/a>).<\/nobr><\/p>\n

Yn syn bydrage oan it album fan Hayo Tuinhout tsjut Van Beijma op it politike boadskip achter syn biedwurd: it is de \u2018Spreuk door Burgemeester A.L. Adius voor twee eeuwen in zijne overwinnende burgervaandels gevoerd, en thands weder in en buiten ons Vaderland bevestigt\u2019. Mei \u2018A.L. Adius\u2019 bedoelt er Adie Lambertsz, dy\u2019t as boargemaster fan Ljouwert yn 1580 de Spaansken it Ljouwerter blokh\u00fbs \u00f4fnaam: de oanset ta de oergong fan Ljouwert en fan hiel Frysl\u00e2n nei it Steatske kamp. De patriot Coert Lambertus van Beijma moat him oan Adie Lambertsz besibbe field hawwe.<\/p>\n

In skildere portret fan Lambertsz<\/a> \u00fat 1592, mei de tekst fan it biedwurd (\u00fatj\u00fbn yn Estrik<\/em> 82, s. 76)<\/nobr> en in wiidweidich Latynsk byskrift, wie nammers yn besit fan Coert Lambertus syn heit Julius Matthijs van Beijma. Biedwurd en byskrift wienen lykwols lettere tafoegings en waarden by in restauraasje yn 1930 ferwidere. It portret hinget no yn it Fries Museum.<\/p>\n

Literatuer<\/strong>
\n\u2013 Foarriedige katalogus fan de boarnen fan it Midfrysk<\/em>, gearstald troch S. van Dellen, Grins 2008.
\n\u2013 Frysk u\u0301t de 18de ieu, teksten en fragminten<\/em>, IV: 1780\u20131800 en net datearre stikken<\/em>, u\u0301tjown fan A. Feitsma<\/nobr> en R. Bosma, Grins 1961 (= Estrikken<\/em>, 23).<\/nobr>
\n\u2013 Frysk fan 1550 oant 1801. Oanfollingen<\/em>, \u00fatj\u00fbn fan Philippus Breuker, Grins \/ Kil \/ Ljouwert 2008 (= Estrikken<\/em>, 82).<\/nobr>
\n\u2013 W.W. van der Meulen, \u2018Brieven van C.L. van Beijma aan J.D. van der Capellen tot den Pol\u2019, Bijdragen en Mededeelingen van het Historisch Genootschap<\/em> 15 (1894), s. 257\u2013389.<\/nobr>
\n\u2013 Kees Thomassen, \u2018Vriendschap in detentie. De alba amicorum gebruikt op het Huis ten Bosch in 1798\u2019, yn idem<\/nobr> (red.), Alba<\/em> amicorum. Vijf eeuwen vriendschap op papier gezet: het album amicorum en het po\u00ebziealbum in de Nederlanden<\/em>, \u2019s-Gravenhage<\/nobr> 1990, s. 151\u2013160.<\/nobr>
\n\u2013 Joris Oddens, \u2018Martelaars van Staat. Bataafs sto\u00efcisme en de politieke gevangenschap op Huis ten Bosch in 1798\u2019, De Negentiende Eeuw<\/em> 38 (2014), s. 294\u2013314.<\/nobr>
\n\u2013 Hugo Kingmans, \u2018Eerbewijs voor een Leeuwarder burgemeester\u2019, Leeuwarder Courant<\/em>, 24 july 1987.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  \u2018Net lulle mar poetse\u2019 is hjoed-de-dei tink popul\u00earder, mar it \u00e2lde sprekwurd \u2018It is mei sizzen net te dwaan\u2019 is ek noch altyd yn swang. It earste skriftlike fynplak fan it sprekwurd datearret al fan 1635. En der binne … Fierder l\u00eaze →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[430],"tags":[881,882,884,885,886,887,888,890,492,877,878,879,880],"class_list":["post-14119","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fynsten","tag-eduard-marius-van-beijma","tag-antonius-van-der-heim","tag-johan-albert-van-der-spijk","tag-ijsbrand-van-hamelsveld","tag-adie-lambertsz","tag-joan-derk-van-der-capellen-tot-den-pol","tag-reinier-vinkeles","tag-julius-matthijs-van-beijma","tag-jacobus-kantenaar","tag-jan-pieter-guepin","tag-pieter-jacob-guepin","tag-coert-lambertus-van-beijma","tag-hayo-tuinhout"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14119"}],"version-history":[{"count":65,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14119\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20079,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14119\/revisions\/20079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}