{"id":14455,"date":"2020-10-11T23:00:11","date_gmt":"2020-10-11T21:00:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=14455"},"modified":"2021-08-22T11:47:01","modified_gmt":"2021-08-22T09:47:01","slug":"poste-restante-xxxii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=14455","title":{"rendered":"Poste restante XXXII"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Buorden l\u00e2ns it spoar yn Snits mei reklame foar en tsjin Bols, 1910. Ljochtdruk, 89\u00d7139 mm. Utj\u00fbn troch de \u00f4fdieling Snits fan de Nederlandsche Vereeniging tot Afschaffing van Alcoholhoudende Dranken. Poststimpels Snits 04-07-1910 en Loosdrecht 05-07-1910. Ferstjoerd oan juffer M. Koopmans, p\/a Willem Voogsgeerd, Nieuw-Loosdrecht, troch \u2018P.K.\u2019.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Tsjintwurdich is de firma Lucas Bols \u2013 nei eigen sizzen the world\u2019s oldest distilled spirits brand<\/em> \u2013 in beursnotearre \u00fbndernimming. Ek in iuw lyn timmere de Amsterdamske destillateur al flink oan \u2019e wei. De firma w\u00fbn prizen op wr\u00e2ldtentoanstellings yn Londen en Parys, hie proeflokalen fan Hamburch oant Neurenberch en die ek op oare wizen in soad oan ynternasjonale marketing. Tagelyk waard de ynl\u00e2nske merk net fergetten. Sels de treinreizger tusken Snits en Ljouwert moast witte wat Bols te bieden hie. Op in m\u00e2nsk boerd l\u00e2ns it spoar yn Snits stie yn s\u00fbkeladeletters te l\u00eazen: \u2018BOLS<\/small>\u2019 ZEER<\/small> OUDE<\/small> GENEVER<\/small> EN<\/small> FIJNE<\/small> LIKEUREN<\/small>\u2019.<\/p>\n

It skynt dat it boerd l\u00e2ns it strjitsje Koarte Freugde stie. It wie d\u00ear yn 1910 delpoate troch de Brusselske firma G. Nille, eksploitant fan b\u00fbtenreklame. De oanrikkemandaasje fan jenever en likeur sil net elke treinreizger noaske hawwe. Drank wie in maatskiplik probleem, ek doe al. It late ta sedeferwyldering, wie it beswier \u00fat benammen kristlike hoeke, en de sosjalisten hienen derop tsjin dat it de ferheffing fan it proletariaat opkearde. Sterker noch, it wie in ynstrumint fan de bazen om de arbeiders der\u00fbnder te h\u00e2lden. Dat dy harren lean faak \u00fatbetelle krigen yn kafees fan de wurkjouwers seit gen\u00f4ch.<\/p>\n

\"\"<\/a>Drankbestriders f\u00fbnen inoarren yn de Nederlandsche Vereeniging tot Afschaffing van Alcoholhoudende Dranken, koartwei de NV<\/small>, en organisaasjes as de Volksbond tegen Drankmisbruik en de Friesche Propaganda Commissie. De NV<\/small>, oprjochte yn 1842, wie earst in oerwegend protestantske feriening ta \u00f4fskaffing fan inkeld sterke drank, mar geandewei kaam de NV<\/small> \u00fbnder sosjalistyske ynfloed en waard it in feriening fan gehiel\u00fbnth\u00e2lders. Oan it ynsynje dat sy droegen, tanke de beweging de bynamme \u2018de blauwe knoop\u2019. Foaral yn Frysl\u00e2n hie de beweging, en benammen de NV<\/small>, in soad oanhing. Yn de bloeitiid fan de NV<\/small> wenne fjirtich prosint fan de leden yn Frysl\u00e2n en waard De Blauwe Vaan<\/em>, it bl\u00ead fan de NV<\/small>, printe by Jan Kuiken yn Sint Anne. Ek oar NV<\/small>-aksjemateriaal r\u00f4le by him fan de parse, lykas ansichtkaarten, \u00fbntwurpen troch Albert Hahn, dy\u2019t opr\u00f4pen ta it tekenjen fan it folkspetysjonnemint foar de \u2018plaatselijke keuze\u2019, dat lokale oerheden it foech jaan moast om kafees te sluten as de mearderheid fan de befolking d\u00ear foar wie.<\/p>\n

\"\"<\/a>Pleatslike NV<\/small>-\u00f4fdielings r\u00f4pen alternativen foar de kafees yn it libben yn de foarm fan kofjehuzen. D\u00ear koenen je ek praat en gesellichheid fine, mar dan by in bakje treast yn stee fan bier of bearenburch. In moai foarbyld wie de Blauwe Tinte oan de Ryksstrjitwei tusken Reduzum en Jirnsum, d\u00ear\u2019t passanten op ferhaal komme koenen mei kofje, limonade of gewoan in gl\u00eas wetter, eventueel mei wat s\u00fbker deryn. In ansicht \u00fat likern\u00f4ch 1915 lit sjen dat de \u00fat idealisme berne \u00fbndernimming \u2013 mei de ferieningsnamme oer de hiele bridte fan de gevel \u2013 net s\u00fbnder klandyzje siet. De Reduzumer Blauwe Tinte bestiet noch altyd en is bekend by truckers, toerfytsers en \u00e2lde blauweknopers.<\/p>\n

Op lokaal nivo wurken ferskillende lanlike drankbestridingsorganisaasjes gear yn saneamde Centraal Drankweer Comit\u00e9s, d\u00ear\u2019t fral drankbestriders fan de died yn warber wienen. Sa pleegde it Centraal Drankweer Comit\u00e9 fan Snits om sa te sizzen in ludike yngreep yn de publike romte troch it drankslije boadskip fan Bols d\u00ear oan de Koarte Freugde om te b\u00fbgjen nei it evangeelje fan de blauwe knoop. Op of koart foar 18 maaie planten de Snitsers links fan it boerd mei de Bols-tekst in like heech en oardel kear sa breed boerd mei de tekst \u2018VERSTANDIGE<\/small> MENSCHEN<\/small> DRINKEN<\/small> EN<\/small> SCHENKEN<\/small> NOOIT<\/small>\u2019. D\u00earmei waard de folsleine tekst:<\/p>\n

VERSTANDIGE<\/small> MENSCHEN<\/small> DRINKEN<\/small> EN<\/small> SCHENKEN<\/small> NOOIT<\/small> BOLS<\/small>\u2019 ZEER<\/small> OUDE<\/small> GENEVER<\/small> EN<\/small> FIJNE<\/small> LIKEUREN<\/small><\/p>\n

D\u00earboppe in skyld mei \u2018RECLAME<\/small> CENTR<\/small>. DRANKW<\/small>. COMIT\u00c9<\/small>\u2019 as in pendant fan it skyld mei \u2018RECLAME<\/small> G<\/small>. NILLE<\/small> Brussel\u2019 dat boppe de Bols-tekst te sjen wie. De \u00f4fdieling Snits fan de NV<\/small> liet fan it gehiel de ansichtkaart meitsje d\u00ear\u2019t boppe-oan dit blog in eksimplaar fan \u00f4fbylde is. It mantsje mei de fyts links toant hoe grut de buorden wol wienen. Mar Nille, al of net yn opdracht fan Bols, sloech werom (of hienen b\u00fbtensteanders der de h\u00e2n yn?) en ferfong op of koart foar 23 juny de tekst \u2018RECLAME<\/small> G<\/small>. NILLE<\/small> Brussel\u2019 op it rjochter skyld troch \u2018IETS<\/small> ANDERS<\/small> DAN<\/small>\u2019. De folsleine tekst wie no:<\/p>\n

VERSTANDIGE<\/small> MENSCHEN<\/small> DRINKEN<\/small> EN<\/small> SCHENKEN<\/small> NOOIT<\/small> IETS<\/small> ANDERS<\/small> DAN<\/small> BOLS<\/small>\u2019 ZEER<\/small> OUDE<\/small> GENEVER<\/small> EN<\/small> FIJNE<\/small> LIKEUREN<\/small><\/p>\n

It Centraal Drankweer Comit\u00e9 koe dat net op him sitte litte. In nije tsjinset folge op of koart foar 27 juny en wie like simpel as effektyf: deun boppe \u2018VERSTANDIGE<\/small> MENSCHEN<\/small>\u2019 waard \u2018ON<\/small>-\u2019 skildere. Fan dat fjirde en l\u00easte stadium waard opnij in ansichtkaart \u00fatj\u00fbn, diskear troch de fotograaf en winkelman Klaas de Boer Jzn. (1875\u20131933), dy\u2019t blykber op \u2019e h\u00e2n fan de drankbestriders wie, of alteast hannel yn de ansicht seach.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Tagelyk mei dizze pleagerijtsjes oer en wer naam Bols juridyske stappen. Op of koart foar 19 juny sommearre Bols by doarwarderseksploat de leden fan it Comit\u00e9 om harren boerd binnen acht dagen fuort te heljen. Dat wie flau. It Comit\u00e9 liet it der dan ek op oankomme: it boerd bleau stean. Bols hat der \u00fateinlik gjin rjochtsaak fan makke. Binnen de eigen r\u00fbnte fan drankbestriders wie nammers al ornearre dat de aktivisten fan it Comit\u00e9 wat al te striidber de r\u00e2nen fan it skiklike of talitbere opsocht hienen. It sil de reden west hawwe dat de \u00f4fdieling Snits fan de Volksbond tegen Drankmisbruik wegere om by te dragen yn de kosten dy\u2019t it Comit\u00e9 makke hie.<\/p>\n

De kranten hienen oars wol skik yn it gefal. It Nieuwsblad van Friesland<\/em> en de Leeuwarder Courant<\/em> joegen koartswilich kundskip fan de ferskillende stadia fan de groeitekst. Yn it Nieuwsblad<\/em> fan 4 juny 1910 waard it twadde stadium sels typografysk sa\u2019n bytsje neimakke en de sjoernalist ornearre oer de fiten fan it Comit\u00e9: \u2018Verbazend aardig, en precies in den geest van onzen tijd, die zoetjesaan weer sympathie gaat krijgen voor de oude beproefde meening, dat het doel de middelen heiligt.\u2019 Oare kranten yn it l\u00e2n, fan De Graafschap-Bode<\/em> oant de Nieuwe Zeeuwsche Courant<\/em>, namen berjochtjouwing oer de Snitser reklamestriid oer.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Leeuwarder Courant<\/em>, 27-02-1915<\/p><\/div>\n

Wa sieten der yn dat Snitser Centraal Drankweer Comit\u00e9? Yn de kranten d\u00fbkt mar ienris in namme fan in Comit\u00e9-lid op: dy fan Leeuwke Bakker Wzn. (1872\u20131955). Hy wie in warber lid fan de Sociaal-Democratische Arbeiders Partij en letter fan de Bond van Christen-Socialisten, ivere foar steatspensjoen en bepleite opfang fan flechtlingen. Yn syn krewearjen foar gehiel\u00fbnth\u00e2lding foel idealisme gear mei saaklike belangen: Leeuwke Bakker fertsjinne syn brea mei it produsearjen fan alkoholfrije likeur en it ymportearjen fan dito wyn. Dy wyn krige in tapaslike namme mei: IDEAAL<\/small> WIJN<\/small>.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Het Volk. Dagblad voor de arbeiderspartij<\/em>, 08-03-1906<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Buorden l\u00e2ns it spoar yn Snits mei reklame foar en tsjin Bols, 1910. Ljochtdruk, 89\u00d7139 mm. Utj\u00fbn troch de \u00f4fdieling Snits fan de Nederlandsche Vereeniging tot Afschaffing van Alcoholhoudende Dranken. Poststimpels Snits 04-07-1910 en Loosdrecht 05-07-1910. Ferstjoerd oan juffer M. … Fierder l\u00eaze →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[284],"tags":[582,729,934,935,937,938],"class_list":["post-14455","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-poste-restante","tag-albert-hahn","tag-jan-kuiken","tag-m-koopmans","tag-willem-voogsgeerd","tag-leeuwke-bakker-wzn","tag-klaas-de-boer-jzn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14455"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14455"}],"version-history":[{"count":88,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14455\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15672,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14455\/revisions\/15672"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}