{"id":15033,"date":"2021-05-10T12:00:00","date_gmt":"2021-05-10T10:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=15033"},"modified":"2026-06-18T23:26:33","modified_gmt":"2026-06-18T21:26:33","slug":"poste-restante-xxxvi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=15033","title":{"rendered":"Poste restante XXXVI"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

\u2018Groeten Uit | Menaldum\u2019 (r.b.), \u00b11904\u20131905. Kleurelitografy, blyndruk, heechdruk, 91\u00d7140 mm. S\u00fbnder fermelding fan in \u00fatjouwer, searje 722, n\u00fb. 3526. Poststimpels Menaam 04-08-1906 en Dronryp 04-08-1906. Ferstjoerd oan Arjen de Jong, Dronryp, troch Willem de Jong en Trijntje de Boer.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

 
\n\u2018Sjoch ik in bliere faam, \/ ik ryd der net mei feart byl\u00e2ns \/ as \u2019t feintsje fan Menaam, \/ mar \u2019k gryp myn goede k\u00e2ns\u2019, skreau Fedde Schurer yn syn bekende liet oer in Menamer feintsje. Schurer makke dy meisjonger op de meldij fan in D\u00fatsk folkslietsje foar it brulloftsfeest fan Ype Poortinga en syn breid Rinske Wiersma, dy\u2019t yn Menaam wennen. Griep Schurer foar syn liet foar de lettere folksferhalesamler Poortinga op \u00e2lde lokale fertelstof werom en sjogge wy op de kaart hjirboppe sa\u2019n bliere faam \u00fat Menaam?<\/p>\n

\"\"<\/a>

De faam en de appelbeam \u00fat it mearke fan Frou Holle, troch Otto Kubel, ansicht \u00fat likern\u00f4ch 1920<\/p><\/div>\n

Wat wy sjogge, is<\/nobr> in jongfaam mei in skelkje foar dy\u2019t oan in beam skoddet. Falt der blossem of fruit \u00fat de beam? De botaniseartromp yn it gers tsjut op it earste. Mar it plaatsje echoot ek in motyf \u00fat it mearke fan Frou Holle, optekene troch de bruorren Grimm yn it earste diel fan harren Kinder- und Hausm\u00e4rchen<\/em> \u00fat 1812. Yn dat<\/nobr> mearke komt in flitige mar ferh\u00fbdd\u00fbke faam, troch har mem achtersteld by har loaie suster, yn in w\u00fbnderwr\u00e2ld tel\u00e2ne. D\u00ear ropt b\u00f4le yn in \u00fbne om der\u00fat helle te wurden en smeket in appelbeam har: \u2018ach! sch\u00fcttel mich! sch\u00fcttel mich! wir Aepfel sind alle mit einander reif!\u2019. En dat docht se. Dan moetet se Frou Holle, dy\u2019t har yn tsjinst nimt en har, as se nei ferrin fan tiid nei h\u00fbs weromgiet, beleannet troch har mei goud te oerdekken.<\/p>\n

In jong frommes dat appels \u00fat in beam skoddet, symbolisearret woltier en benammen fruchtberens. Gaia, goadinne fan de ierde, joech Hera, doe\u2019t dy troude mei oppergod Zeus, al appels as houliksjefte. Yn deselde sfear sit it goud d\u00ear\u2019t de faam \u00fat it mearke mei oerdutsen wurdt; feroare de altyd troubrekkige Zeus himsels net yn gouden rein om sa de keningsdochter Dana\u00eb te befruchtsjen? It risseltaat wie \u2018a bun in the oven\u2019, in broadsje yn \u2019e \u00fbne, sa\u2019t dat yn it Ingelsk wol hyt. Lykas mannich mearke is dat fan Frou Holle ryk oan all\u00fasjes op fertiliteit, woe \u2019k mar sizze. Jo kinne der op in brulloftsfeest alle kanten mei \u00fat.<\/p>\n

\"\"<\/a>No wol it gefal dat de beide \u00f4fstjoerders fan de kaart, dy\u2019t mei \u2018W. de Jong\u2019 en \u2018T. de Boer\u2019 tekenje, noch net sa lang mei inoar troud wienen. Fiif moanne foardat de kaart \u00f4fstimpele waard, wie Willem de Jong, berne yn 1882 yn Dronryp, de lange hier yngongen mei syn ien jier \u00e2ldere doarpsgenoate Trijntje de Boer. Yn it jier d\u00earop kaam harren iennichste bern, in dochter, te wr\u00e2ld. Mar Willem ferstoar al yn 1917. Syn widdo troude yn 1922 opnij, mei Gerrit Tuinstra. Ek Gerrit hie earder troud west, mar dat earste houlik wie \u00fatr\u00fbn op in skieding, en nei\u2019t er yn 1930 ek fan Tryntsje skieden wie, trouwde er foar in tredde kear. Tryntsje die dat net; sy liet har wer frou De Jong neame en soe by har earste man Willem yn Dronryp begroeven wurde. Dat wie pas yn 1982: Tryntsje is 101 jier \u00e2ld wurden. Sy hie yn har libben \u2018keikard\u2019 wurkje moatten, skreau de Leeuwarder Courant<\/em> de deis foar har begraffenis, en hie der grutsk op west \u2018dat zij destijds nooit \u201c\u00e9\u00e9n cent steun\u201d van anderen heeft hoeven te ontvangen.\u2019<\/p>\n

\"\"<\/a>De \u00fbntfanger fan de kaart wie Willem syn \u00e2ldste broer Arjen. Hy wie troud mei in suster fan Tryntsje, Geeske de Boer (1880\u20131942), mei wa\u2019t er twa dochters krije soe. Arjen sels wie yn 1877 yn Menaam berne as oerwinnelinkje fan de tsjinstfaam Trijntje Bosma. Doe\u2019t sy<\/nobr> twa jier letter troude mei de arbeider Pieter Arjens de Jong, erkenden breid en breugeman de lytse Arjen as harren soan (al koe Tryntsje, ferklearjende \u2018niet te hebben leeren schrijven\u2019, de houliksakte net tekenje). Nei harren trouwen soenen Piter en Tryntsje noch fiif bern krije. Arjen waard lykas syn heit arbeider, mar wurdt yn ien akte ek oantsjut as moolner. Dat l\u00eastneamde berop strykt mei de adressearring \u2018Poelen\u2019 op de ansicht. De Puollen oan de Puoldyk eastlik fan Dronryp is it plak d\u00ear\u2019t in achtkante m\u00fbne stie en noch altiten stiet. Arjen de Jong wenne yn it l\u00east fan syn libben yn Sweins; hy ferstoar yn 1952.<\/p>\n

\"\"<\/a>De ansicht dy\u2019t Arjen yn 1906 fan syn broer en snoar tastjoerd krige, komt s\u00fbnder mis \u00fat in<\/nobr> printerij yn D\u00fatsl\u00e2n en is, neffens in rigeltsje links \u00fbnder, n\u00fbmer 3526 \u00fat searje 722. Oant no ta haw ik mar fiif oare Fryske eksimpels \u00fat dy searje f\u00fbn: ien mei deselde \u00f4fbylding mar mei \u2018Groeten Uit Warga\u2019, ien mei \u2018Groeten Uit Menaldum\u2019 mar mei in oare \u00f4fbylding, twa mei in tredde \u00f4fbylding mei \u2018Groeten Uit Augustinusga\u2019 en \u2018Groeten Uit Sexbierum\u2019, en dan noch ien mei in fjirde \u00f4fbylding mei \u2018Groeten Uit Wolvega\u2019. De twadde kaart \u00fat Menaam, n\u00fbmer 3521 \u00fat de searje, toant in lyts famke mei in grutte r\u00fbker yn \u2019e earms. Sy is net \u00fat in mearke weir\u00fbn, mar past yn in folle algemiener, ek op ansichten tige popul\u00eare byldtradysje fan blommebern. Op de kaarten \u00fat Stynsgea en Seisbierrum, n\u00fbmer 3522 \u00fat de searje, wiuwt in moadrich klaaid frommis mei in b\u00fbsdoekje \u00fat it raam fan in treink\u00fbpee. En op de kaart \u00fat Wolvegea, n\u00fbmer 3527 \u00fat de searje, swaait in jongfaam nei \u00fas fan\u00fat in t\u00fan. Alle seis kaarten binne neierh\u00e2n yn goudkleur beprinte mei de \u2018Groeten Uit\u2019-tekst en krigen sa in finishing touch<\/em> dy\u2019t se gaadlik makke foar lokaal gebr\u00fbk.<\/p>\n

Identyk printwurk komt ek foar op in oare searje \u00fat deselde printerij, d\u00ear\u2019t folle mear lokale tapassings, benammen Fryske, fan bekend binne. It giet om searje 707, dy\u2019t acht farianten telt, n\u00fbmere 2722 oant 2729. Se litte minsken \u00fbnderweis sjen, yn koetsen, treinen, auto\u2019s en boatsjes, op karren en fytsen en te foet, en op allegearre wurdt der swaaid, meastentiids mei wite b\u00fbsdoeken en ienris mei in hoed. Wylst de goudkleurige inket noch wiet wie, waard de tafoege tekst op guon kaarten bestruid mei glitterguod; it measte<\/nobr> is der letter wer \u00f4fr\u00fbgele. It tafoegjen fan printe tekst op de searjes 707 en 722 sit s\u00fbnder<\/nobr> mis ien en deselde persoan achter, in fertsjintwurdiger of selsstannich negoasjeman dy\u2019t st\u00ead en l\u00e2n \u00f4freizge om kaarten fan D\u00fatske orizjine nei sa\u2019n oanpassing oan in pleatslike winkelbaas te sliten. Dy praktyk koenen wy al; sjoch Poste restante<\/em> V<\/a>. Mar d\u00ear gong it om kaarten w\u00earop\u2019t cartouches en ornamintyk mei blommen dominearren, net om kaarten mei byldfoljende foarstellings, en wie de tekst tafoege yn h\u00e2nskrift, net yn heechdruk.<\/p>\n

\"\"<\/a>Likegoed kin it net oars of sawol de searjes 707 en 722 as de searje mei cartouches \u00fat Poste restante<\/em> V<\/a> binne alle trije \u00fatsutele en foar<\/nobr> lokaal gebr\u00fbk oanpast troch ien en deselde \u00fbndernimmer. Bewiis d\u00earfoar foarmje seis kaartsjes yn myn kolleksje \u00fat Aldehaske, Dolsterhuzen, Molkwar, Twelle­gea, Warkum en Warns: sy hawwe blomme-cartouches en -ornamintyk, lykwols mei tafoege tekst dy\u2019t net skreaun is mar printe, krekt sa as op de kaarten \u00fat de searjes 707 en 722.<\/p>\n

Hjir\u00fbnder in oersjoch fan de farianten binnen de searje 707, mei opjefte fan eksimplaren yn de kolleksjes fan Tresoar, it Historisch Centrum Leeuwarden en mysels. Ea witten dat jo om 1905 hinne by Boalsert berchkuiers meitsje koenen?<\/p>\n

 
\nSearje 707<\/b>
\nst. = \u00f4fstimpele yn<\/small><\/p>\n

\"\"<\/a>N\u00fb. 2722: Aldegea (Tresoar, STH<\/small>0886<\/a>), Aldetrine (st. 1907), De Lemmer (st. 1905;<\/nobr> Tresoar, STH<\/small>0724<\/a>, st. 1905), Molkwar (st. 1906), De Skr\u00e2ns yn Ljouwert (st. 1906), Terbant (gjin stimpels).
\n

\n\"\"<\/a>N\u00fb. 2723: Dokkum (st. 1906), De Knipe (st. 1905), Ljouwert (st. 1906; Tresoar, W205<\/a>, st. 1905), L\u00fanbert (st. 1906), Sint Jabik (st. 1906).
\n

\n\"\"<\/a>N\u00fb. 2724: Boalsert (st. 1907), Dokkum (st. 1906), It Hearrenfean (st. 1906?), Heech (Tresoar, 52678<\/a>, st. 1906), Kollum (st. 1906), Ljouwert (Tresoar, W204<\/a>), Tsjalbert (st. 1907),<\/nobr> De Skr\u00e2ns yn Ljouwert (HCL<\/small>, \u00f4fbylde yn Leendert Plaisier, De groeten van Dirk. Leeuwarder ansichten uit de verzameling van Dirk Swierstra<\/em>, [Leeu\u00adwar\u00adden] 2016, s. 18).
\n

\n\"\"<\/a>N\u00fb. 2725: Boalsert (st. 1906), Burgum (st. 1906), Heech (st. 1906), L\u00fanbert (st. 1906?), Menaam (st. 1905), Snits (st. 1906), Terbant (st. 1906?), De Tynje (gjin stimpels).
\n

\n\"\"<\/a>N\u00fb. 2726: Drylts (gjin stimpels), Hijum (st. 1905), Menaam (st. 1906), Rotstergaast (st. 1905), Tsjalbert (st. 1907), Tsjom (st. 1906).
\n

\n\"\"<\/a>N\u00fb. 2727: Droegeham (st. 1906), Hijum (st. 1905), Ljouwert (st. 1910), Molkwar (st. 1906), Penjum (st. 1906), Rotstergaast (st. 1905), Terbant (gjin stimpels).
\n

\n\"\"<\/a>N\u00fb. 2728: Boalsert (st. 1906), Heech (Tresoar, 52677<\/a>), Ie (st. 1906), De Jouwer (st. 1907), Terbant (gjin stimpels), Twizel (st. 1906).
\n

\n\"\"<\/a>N\u00fb. 2729: Droegeham (Tresoar, A161<\/a>, st. 1905), Drylts (st. 1906), De Gordyk (st. 1905), Heech (Tresoar, 52676<\/a>, st. 1909?), Hijum (gjin stimpels), Ljouwert (Tresoar, W207<\/a>, st. 1905), Ljouwert (st. 1911), Rotstergaast (2\u00d7, st. 1905, gjin stimpels), Wytmarsum (st. 1914).<\/nobr><\/small>
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2018Groeten Uit | Menaldum\u2019 (r.b.), \u00b11904\u20131905. Kleurelitografy, blyndruk, heechdruk, 91\u00d7140 mm. S\u00fbnder fermelding fan in \u00fatjouwer, searje 722, n\u00fb. 3526. Poststimpels Menaam 04-08-1906 en Dronryp 04-08-1906. Ferstjoerd oan Arjen de Jong, Dronryp, troch Willem de Jong en Trijntje de Boer. … Fierder l\u00eaze →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[284],"tags":[36,511,698,974,975,976,977,978,979,980,981,982,983],"class_list":["post-15033","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-poste-restante","tag-fedde-schurer","tag-trijntje-de-boer","tag-ype-poortinga","tag-arjen-de-jong","tag-willem-de-jong","tag-rinske-wiersma","tag-jacob-ludwig-karl-grimm","tag-wilhelm-carl-grimm","tag-otto-kubel","tag-gerrit-tuinstra","tag-geeske-de-boer","tag-trijntje-bosma","tag-pieter-arjens-de-jong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15033","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15033"}],"version-history":[{"count":107,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15033\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20164,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15033\/revisions\/20164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}