![\"\"](\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Boalsert-06a.jpg\")
<\/a>It boartersplak fan beukerskoalle De Paddestoel yn Boalsert stie in stiennen muorre omhinne \u2013 yn myn \u00fbnth\u00e2ld in hegenien. Moast dy muorre \u00fas, kabouterkes, binnenh\u00e2lde of opsl\u00fbpen pubers b\u00fbtenh\u00e2lde? Wierskynlik beide. Mar de skerpe diggels fan grien en br\u00fan gl\u00eas dy\u2019t mei speesje boppe-op de muorre f\u00eastset wienen, tsjinnen grif inkeld it l\u00easte doel. Se wienen net bedoeld om de boartsjende beukerkes \u00f4f te skrikken. Likegoed joegen dy agressive gl\u00easdiggels my yndertiid, rom 55 jier lyn, in gefoel fan \u00fbnfeiligens, fan finzenskip hast.<\/p>\nNee hear, ik haw d\u00ear neat fan oerh\u00e2lden, mar \u2019t is my al bybleaun. Do fregest my nei de betsjutting fan muorren yn de po\u00ebzy fan Robert Frost. It is yndied in weromkearend motyf yn syn wurk. Ik leau lykwols net dat it fenomeen \u2018muorre\u2019 by Frost in f\u00easte symboalfunksje of archetypyske lading hat. Neffens my wikselet de betsjutting dy\u2019t der oan takend wurde kin per gedicht, sa bot sels dat in muorre by Frost soms in posityf en soms in negatyf ding is, of alteast liket te w\u00eazen. It antwurd op dyn fraach is dus \u00f4fhinklik fan hokfoar gedicht datst by de kop pakst, en fansels ek fan wa\u2019t it antwurd jout. Ik rin de trije gedichten byl\u00e2ns d\u00ear\u2019t it motyf \u2018muorre\u2019 in substansjeel elemint yn is.<\/p>\n
Frost syn ferneamde fers \u2018Mending Wall<\/a>\u2019, in ferheljend gedicht yn fiifjambige rigels s\u00fbnder rym, befreget hiel eksplisyt it nut fan muorren. Wat doel hat it in muorre te meitsjen en te \u00fbnderh\u00e2lden dy\u2019t oars net docht as in stik l\u00e2n mei appelbeammen skiede fan in stik l\u00e2n mei dinnebeammen? Gjin inkeld doel, wylst it \u00f4ffreedzjen fan stikken l\u00e2n oaren wol tagong en trochgong \u00fbntseit. Mar neffens de antagonist yn it gedicht \u2013 de buorman mei wa\u2019t de ik de muorre elk jier wer oplapet \u2013 garandearret de muorre goede buorskip: \u2018Good fences make good neighbors\u2019. De ik yn it gedicht sjocht der lykwols wat primityfs yn. Sa net, de muorre dy\u2019t it gr\u00fbnbesit fan de ien \u00f4fskermet fan it gr\u00fbnbesit fan de oar, is sels mienskiplik besit en ferget mienskiplik \u00fbnderh\u00e2ld. Fanwegen dat l\u00easte bringt de muorre beide buorlju ek byinoar.<\/p>\n Dat is alteast hoe\u2019t ik it gedicht l\u00eas. Ik diel myn ynterpretaasje mei in protte oaren, mar der binne ek \u00f4fwikende ynterpretaasjes, en guon steane dwers op mines. \u2018Mending Wall\u2019 hat fan begjin \u00f4f oan \u00fbnderwurpen west oan \u00fatienrinnende analyzes. John C. Kemp<\/a> jout yn syn boek Robert Frost and New England<\/em> in oersjoch en merkt, foar\u00f4fgeand oan syn eigen \u00fatlis, op:<\/p>\n The variety of interpretations has been remarkable. By concentrating on one of the two characters, by making more or less of the poem\u2019s symbolism, its irony, or its connection with Frost\u2019s other work, readers have found ways to condemn the speaker as well as to defend him, and they have been equally ingenious in presenting arguments for and against the farmer\u2019s adage about good fences.<\/p>\n It fers \u2018A Cow in Apple Time<\/a>\u2019 set muorren yn in hiel oar ljocht. Hjir hat de muorre in d\u00fadlike funksje: hy skiedt gjin appelh\u00f4f fan in dinnebosk, mar in appelh\u00f4f fan in greide mei fee, en dat fee moat weih\u00e2lden wurde fan it fruit. Mar in ko brekt troch de muorre hinne en fret har s\u00ead oan de appels. Dat is net s\u00fbnder gefolgen: de gistende appels meitsje har dronken en soarchje derfoar dat se gjin molke mear jout. De appels, dy\u2019t net foar har ornearre wienen, dogge har skea.<\/p>\n En dan it nuvere gedicht \u2018Not Quite Social<\/a>\u2019. Nei de foarm is it vintage<\/em> Frost, mei kwatrinen mei kr\u00fast rym en fiif heffings de rigel binnen in frij metrum, mar kwa toan en ynh\u00e2ld is it in swarte swan binnen syn oeuvre. Der klinkt in spotsk l\u00fbd \u00fat op dat yn it ornaris bespegeljende, mankelike, ferhoalen-iroanyske wurk fan Frost seldsum is. En ynh\u00e2ldlik smyt it fragen op. Yn The Robert Frost Encyclopedia<\/em> neamt Todd Lieber<\/a> it mei rjocht \u2018a somewhat obscure poem\u2019. De ik yn it gedicht hat wat dien dat net rjocht akseptearre is en moat foar syn antymaatskiplike aksje faaks straft wurde. De omskriuwing fan wat er misdien hat, is kryptysk: hy hat de lju warsk\u00f4ge troch harren foar te h\u00e2lden<\/p>\n That the city\u2019s hold on a man is no more tight Hjir liket in motyf yn mei te sprekken dat yn Frost syn \u2018rurale\u2019 oeuvre faken foarkomt: de tsjinstelling tusken plattel\u00e2n en st\u00ead, dy\u2019t gearfalt mei de tsjinstelling tussen goed en kwea \u2013 wat dat oangiet hie Frost in Frysk skriuwer w\u00eaze kind. De goedens en goedmoedigens fan it plattel\u00e2nslibben paste by Frost syn publike imago, dat Derek Walcott<\/a> yn in pear halen omskreaun hat as: \u2018Robert Frost: the icon of Yankee values, the smell of wood smoke, the sparkle of dew, the reality of farmhouse dung, the jocular honesty of an uncle.\u2019<\/p>\n Mar wat hawwe yn \u2018Not Quite Social\u2019 dy \u2018walls\u2019 te betsjutten? Oars as de natuer h\u00e2ldt de st\u00ead de minske yn de greep, en dy greep wie nea grutter as doe\u2019t de muorren heger riisden as alle dakken. Dy dakken joegen faaks burgenens, mar mei sokke hege muorren is dat in burgenens \u00fbnder in slachskaad. No lykje \u2018the city\u2019 en \u2018its walls\u2019 hjir yn algemiene sin br\u00fbkt te w\u00eazen. Dochs soe it neffens my sa w\u00eaze kinne dat Frost spesifike saken op it each hie. Want wiist it br\u00fbken fan de doetiid \u2018rose\u2019 yn stee fan de notiid \u2018rise\u2019 net earder op in histoarysk barren as op in algemiene kondysje? Yn dat gefal soenen ek dy \u2018city\u2019 en dy \u2018walls\u2019 wolris hiel konkreet w\u00eaze kinne.<\/p>\n I shall will to the common stock of air my breath Net dat Robert Lee Frost, sa\u2019t de dichter fol\u00fat hiet, in sosjalist wie, of l\u00east hie fan oarsoartige foar\u00fatstribjende oanslaggen. Krekt oarsom: Frost wie in konservatyf, dy\u2019t himsels ris typearre as \u2018orthodox in politics[,] love and religion\u2019. Dat wie yn in brief \u00fat 1917<\/a>, mar it wie gjin momintopname, it wie in libbenslange gr\u00fbnh\u00e2lding. Frost hie in hekel oan alles wat progressyf of avant-gardistysk wie. Fan syn heit (dy\u2019t him as foarnammen de namme fan de Konfederaasje-generaal Robert E. Lee joech) hie er sympaty oerurven foar it st\u00e2npunt fan de rebellearjende S\u00fadlike Steaten yn de Amerikaanske Boargeroarloch. Ek hie de dichter net in protte moederaasje mei it grutte leger fan wurkleazen as gefolch fan de Great Depression: Frost wie tsjin \u00fatkearings en wurkferskaffingsprojekten foar wurkleazen en oppere sels dat foar harren miskien mar wer slavetsjinst ynsteld wurde moast, skriuwt syn (bytiden licht fileine) biograaf Henry Hart<\/a>.<\/p>\n It binne dan ek, tink ik, net sasear it kapitalistyske finansjeel-ekonomyske systeem en de bypassende sosjale struktuer dy\u2019t Frost yn \u2018Not Quite Social\u2019 bekritisearret. Ja, Frost hie politike idee\u00ebn \u2013 faaks better sein: persoanlike (en gauris reaksjon\u00eare) mieningen en mieninkjes oer oarmans politike idee\u00ebn \u2013 mar hy wie alderminst sels in politikus en ambiearre dat ek hielendal net. Hy wie in dichter, ien mei in romantyske langst nei in boerewr\u00e2ld mei dito sosjaal-ekonomyske ferh\u00e2ldings, en in \u00f4fgriis fan de moderniteit fan de metropoal.<\/p>\n Ik hoopje dy gau werris te moetsjen, Minke. Miskien moatte wy ris tegearre nei Boalsert ta, om in besite te bringen oan it nije kultuerhistoaryske sintrum De Tiid d\u00eare. En sille wy dan ek efkes by De Paddestoel l\u00e2ns, om te sjen oft dy gl\u00easdiggels noch op dy muorre sitte, en hoe heech dy muorre no echt is? Ik belje dy om \u00f4f te praten! Hertliks,<\/p>\n Klaas<\/p>\n <\/a>\u2013 John C. Kemp, Robert Frost and New England. The poet as regionalist<\/em>, Princeton 1979, s. 13\u201326. Leave Minke, It boartersplak fan beukerskoalle De Paddestoel yn Boalsert stie in stiennen muorre omhinne \u2013 yn myn \u00fbnth\u00e2ld in hegenien. Moast dy muorre \u00fas, kabouterkes, binnenh\u00e2lde of opsl\u00fbpen pubers b\u00fbtenh\u00e2lde? Wierskynlik beide. Mar de skerpe diggels fan grien en br\u00fan … Fierder l\u00eaze <\/a><\/p>\n<\/a>Op it earste gesicht is it ferske in \u00fbnskuldich teltsje \u2013 Dean Yeagle makke der yn 2005 in fleurich berneprinteboek fan \u2013 mar in laach djipper is it neat minder as in parafraze fan de s\u00fbndefal. De ko is as Eva, dy\u2019t de skied tusken it tastiene en it \u00fbntalitbere oerstuts, fan de ferbeane frucht iet en dat belije moast. Wat boadskip wol Frost kwyt? Dat der begrinzings binne, fan boppen ynsteld, dy\u2019t in minske te earbiedigjen hat? It soe passe by it puriteinske stimpel dat op Frost drukt is yn syn jeugd.<\/p>\n
\nThan when its walls rose higher than any roof.<\/p>\n<\/a>Even breinstoarmje. De st\u00ead aller steden, New York, wurdt ek wol \u2018The City\u2019 neamd. \u2018The City\u2019 is nammers ek in oantsjutting foar it finansjele sintrum fan Londen. Mei dat yn \u2019e achterholle is it gjin grutte stap om \u2018walls\u2019 te sjen as in all\u00fazje op Wall Street, de wichtichste strjitte yn it Financial District op it New Yorkse Manhattan, en by \u00fatwreiding in oantsjutting foar dat hiele Financial District. It is de sucht nei jildlik gewin troch middel fan spekulaasje w\u00earmei\u2019t de st\u00ead de minske knypt, knoeit, korrumpearret. Yn dat ljocht falt ek it slot fan \u2018Not Quite Social\u2019 better op syn plak. Frost einet ommers mei metafoaren dy\u2019t te krijen hawwe mei finansjele transaksjes:<\/p>\n
\nAnd pay a death-tax of fairly polite repentance.<\/p>\n<\/a>De kearnbegripen hjiryn binne \u2018neilitte\u2019 (to will<\/em>), \u2018oandielen\u2019 (common stock<\/em>) en \u2018erfbelesting\u2019 (death-tax<\/em>). Benammen dy oandielen pleatse it gedicht yn de sfear fan beurshannel en jouwe nei myn betinken mei weromwurkjende kr\u00eaft in (by)betsjutting oan de \u2018walls\u2019, ien dy\u2019t s\u00fbnder mis aktueel wie yn de tiid dat \u2018Not Quite Social\u2019 skreaun waard. Frost publisearre it gedicht foar it earst yn de Saturday Review of Literature<\/em> fan 30 maart 1935, middenyn de Great Depression, de lang oanh\u00e2ldende ekonomyske krisis dy\u2019t folge wie op de Wall Street Crash, de beurskrach, fan 1929.<\/p>\n<\/a>De fraach oft dy langst en dy \u00f4fgriis autentyk of poaze wienen, lit ik even lizze. W\u00ear\u2019t it om giet, is dat de misdied fan de ik yn \u2018Not Quite Social\u2019 der\u00fat bestiet dat hy warsk\u00f4get tsjin it b\u00fbtensluten en it \u00fbntminsklikjen dat \u00fatgiet fan \u2018Wall Street\u2019, as pars pro toto fan in systeem d\u00ear\u2019t hjoeddedei bygelyks ek de Amsterdamske Zuidas diel fan \u00fatmakket. Syn warsk\u00f4ging is dy fan de ienling en spulbrekker dy\u2019t er as dichter no ienris is. Faaks is it benammen d\u00e1t wat de mienskip him kwea \u00f4f nimt en wat bestraft wurde moat.<\/p>\n
\n<\/a>\u2013 Todd Lieber, \u2018\u201cNot Quite Social\u201d\u2019, yn: Nancy Lewis Tuten & John Zubizarreta (red.), The Robert Frost Encyclopedia<\/em>, Westport\/London 2001, s. 237\u2013238.
\n<\/a>\u2013 Derek Walcott, \u2018The road taken\u2019, yn Joseph Brodsky, Seamus Heaney & Derek Walcott, Homage to Robert Frost<\/em>, New York 1996, s. 89\u2013117: 94. Earder publisearre yn The New Republic<\/em>, 1995.
\n<\/a>\u2013 Donald Sheehy, Mark Richardson & Robert Faggan (red.), The Letters of Robert Frost<\/em>, I: 1886\u20131920<\/em>, Cambridge, MA, 2014, s. 583.
\n<\/a>\u2013 Henry Hart, The life of Robert Frost. A critical biography<\/em>, Hoboken 2017, s. 267.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"