{"id":17321,"date":"2023-07-02T17:00:00","date_gmt":"2023-07-02T15:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=17321"},"modified":"2025-10-11T11:34:59","modified_gmt":"2025-10-11T09:34:59","slug":"poste-restante-xli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=17321","title":{"rendered":"Poste restante XLI"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
\n\"\"<\/a><\/p>\n

\u2018HOLWERD<\/small>\u2019 (l.\u00fb.), \u2018Stationsweg\u2019 (m.\u00fb.), \u00b11902\u20131904. Ljochtdruk, 89×137 mm. Utj\u00fbn troch Rykele van der Meulen, Snits, n\u00fb. 112. Poststimpels Holwert 24-12-1904 en Ferwert 25-12-1904. Ferstjoerd oan Gerben Koopmans en Antje Holwerda, Ferwert, troch harren nicht Antje Holwerda.<\/p>\n

B\u00easte Neef en Nift!
\nKlaas is go\u00ead en wol oerkomt. T. het hem fen de trein helle. Nou haw wij in ge<\/em>[s<\/em>]prek oer St. Klaas, der is un Oansicht Album komt, der mat ek hwet yn oars net? jimme Nift A.<\/em><\/p>\n

Hoe\u2019t ansichtkaarten br\u00fbkt binne, is minstens sa nijsgjirrich as wat der op stiet. Ansichten d\u00ear\u2019t de \u00f4fstjoerder mear op skreaun hat as inkeld in adressearring en syn of har namme, binne my it leafst \u2013 foaral as it boadskip skreaun is yn it Frysk. Likegoed sitte der tusken de t\u00fbzenen Fryske ansichten-mei-in-ferhaaltsje yn myn samling mar in pear dozyn d\u00ear\u2019t de \u00f4fstjoerder Frysk op br\u00fbkt. Ornaris is dy \u00f4fstjoerder dan boppedat in erkende frisist of frisiast. It \u2018gewoane\u2019 folk skriuwt as regel gjin Frysk, sels net op ansichten oan famylje of freonen. Hoe kin it ek oars as jin altyd yndruid wurdt dat it Holl\u00e2nsk de noarm foar skriftlik taalgebr\u00fbk is en jo nea l\u00eazen en skriuwen leard hawwe yn jo memmetaal?<\/p>\n

\"\"<\/a>

Leeuwarder Courant<\/em>, 23-07-1900<\/p><\/div>\n

Ek Antsje Holwerda yn Holwert hat grif gjin Frysk op skoalle leard. It is sels mar de fraach of sy mear as seis, s\u00e2n jier leger \u00fbnderwiis h\u00e2n hat. Antsje waard berne yn 1869 yn Brantgum as dochter fan de gernier Simon Holwerda en syn frou Aaltje Wiersma. Yn 1891 troude sy mei de Holwerter winkelman Jan Tjepkes Heeringa, dy\u2019t lykwols al yn 1900 ferstoar, 38 jier \u00e2ld. Antsje bleau achter mei trije bern en dreau as widdo J.T. Heeringa de winkel allinne fierder, sa\u2019t sy al oan\u00adkundige yn de rouadvertinsje fan har man: \u2018N.B. De Winkelzaak in Land\u00adbouw\u00adtouwwerk, Kruidenierswaren enz. wordt op denzelfden voet voortgezet.\u2019<\/p>\n

Yn desimber 1904 krijt Antsje har achterneefke Klaas Koopmans te \u00fatfanh\u00fazjen. Klaas, berne yn Ferwert yn 1897, is de soan fan de Ferwerter bakker Gerben Koopmans en syn frou Antje Holwerda. Om yn Holwert te kommen nimt it s\u00e2njierrige jonkje it Dokkumer Lokaaltsje, de spoarline tusken Ljouwert en Mitselwier (letter Anjum), dy\u2019t Ferwert mei Holwert ferbynt. Yn Holwert hellet \u2018T.\u2019 \u2013 grif Antsje har dan alvejierrige soan Tjepke Heeringa \u2013 him \u00f4f. Antsje skriuwt in kaartsje nei Klaas syn \u00e2lden dat er goed oankommen is. Dat kaartsje, ornearret Antsje, kin dan moai yn it ansichtkaarte-album dat Sinterklaas earder dy desimbermoanne yn Ferwert brocht hat. Op earste krystdei wurdt it kaartsje yn Ferwert besoarge.<\/p>\n

Neat bys\u00fbnders, dat boadskip, \u00fatsein dus fan it feit dat Antsje it yn it Frysk docht. M\u00fblk is dat \u00fbnder ynfloed fan har ferneamde doarpsgenoat Waling Dykstra, de tige popul\u00eare Fryske folksskriuwer. Fan 1861 \u00f4f oant syn dea yn 1914 wennet Dykstra yn Holwert. Earder hie er bakker west yn Spannum, mar dat befoel him alderminst. Yn Holwert makket er in trochstart as boekhanneler, mar leit er him benammen ta op it skriuwen fan rym en \u00fbnrym yn it Frysk, dat yn tydskriften, almenakjes en blauboekjes op \u2019e merk komt. Guodkeap te besetten printwurk, dat minsken stimulearret ta it l\u00eazen fan Frysk. Ek de foardrachtj\u00fbnen dy\u2019t \u2018Waling-om\u2019 winters oeral yn Frysl\u00e2n organisearret, it saneamde Winterj\u00fbnenocht, drage d\u00earoan by.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a>Antsje lit it net by ien kaartsje. Fiif dagen letter stjoert se in twadde, opnij mei in boadskip yn it Frysk. Mar diskear is se ghost writer<\/em>, de lytse Klaas fiert sabeare it wurd: \u2018Heit en Mem! As it mei, wol ik gra\u00e2g oant moandei ta yn Holwerd bljuwe, it kin \u2019t net dan forwachtsje wij bericht torech. jimme Klaas.\u2019 Sels foeget Antsje ta: \u2018alles b\u00east. Ho is \u2019t bei jimme?\u2019 It wurdsje torech<\/em> (Holl\u00e2nsk terug<\/em>) heart mannichien faaks raar yn \u2019e earen \u2013 my alteast al \u2013 mar neffens it Woordenboek der Friese taal<\/em> komt ter\u00each<\/em> yndied foar yn de Dongera\u00addielen (d\u00ear\u2019t Holwert yn leit) en wie it yn earder tiid ek wider ferspraat. Antsje is oars Frysk-minded<\/em> gen\u00f4ch: op it earste kaartsje skriuwt se \u2018Oan\u2019 oer it foarprinte \u2018Aan\u2019 hinne en op it twadde skrast se dat foarprinte \u2018Aan\u2019 resol\u00fat troch. That\u2019s the spirit<\/em>.<\/p>\n

\"\"<\/a>Beide kaartsjes binne \u00fatj\u00fbn troch Rykele van der Meulen yn Snits. Op it earste (n\u00fb. 112) stiet de Stasjonswei, op it twadde (n\u00fb. 111) de herberch fan de widdo fan Klaas de Kuur, kastleinske Rinske Polstra, dy\u2019t krekt as Antsje Holwerda der al jong allinne foar kaam te stean en de saak allinne fuortsette. Al rillegau soe Rykele yn Holwert konkur\u00adrinsje krije: fan 1905 \u00f4f oant yn de lette jierren tweintich joech ek winkelfrou Antsje kaarten fan Holwert \u00fat. Foar guon hat de Ljouwerter fotograaf Joseph Dwinger \u2013 oer him in oare kear mear \u2013 de foto\u2019s makke. Mar Antsje bestelde ek kaarten by de firma\u2019s Weenenk & Snel en De Tulp yn Haarlim.<\/p>\n

\"\"<\/a>L\u00eastneamde firma makke foar Antsje yn 1905 bygelyks in kaart fan de Holwerter iepenbiere skoalle; de beammen steane sa deun op \u2019e ruten dat de bern de blik \u00fbnmooglik noch nei b\u00fbten dwale litte kinne. Stylfol is de komposytkaart hjirn\u00east, \u00fat likern\u00f4ch 1909, mei sintraal opnij de herberch dy\u2019t earder fan Rinske Polstra wie en no as Het Amelander Veerhuis eigendom is fan Sierd Lambertus van der Woud. Ut de lette jierren tweintich stamt \u00fbnder mear in troch Antsje \u00fatj\u00fbne, moaie ansicht fan datselde Amelander Veerhuis, dat, sa\u2019t in boerd oan de gevel d\u00fadlik makket, no ek ANWB<\/small>-b\u00fbnshotel is. De ansichten dy\u2019t Antsje \u00fatjoech, hawwe nammers Holl\u00e2nsktalige byskriften \u2013 in bytsje in miste k\u00e2ns…<\/p>\n

\"\"<\/a>De Holwerter winkelfrou Antsje Holwerda ferstoar yn 1940. Har achterneef Klaas soe, tegearre mei syn broer Sieds, mei-firmant wurde yn it besk\u00fatfabryk De Volharding oan de Mounebuorren yn Hallum. Dat fabryk wie yn 1920 oprjochte troch heit Gerben Koopmans en Hessel van der Meulen, allebeide beg\u00fbn as bakker yn Ferwert. Yn 1924 troude Klaas mei Sieuwke Dijkstra. Alve jier letter ferstoar er, 38 jier \u00e2ld, krekt as Jan Heeringa. Gerben en Sieds lutsen harren \u00fat de firma Van der Meulen & Koopmans werom en it besk\u00fatfabryk gong fierder as Van der Meulen, in bedriuw dat, mei in hieltyd \u00fatwreid\u00adzjend assortimint (roggebrea, kn\u00e4ckebr\u00f6d, lange fingers, melbatoast), in begryp waard. Op \u2019t heden makket Van der Meulen inkeld noch toast. De Volharding waard yn 2022 opd\u00fbkt.<\/p>\n

<\/em><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2018HOLWERD\u2019 (l.\u00fb.), \u2018Stationsweg\u2019 (m.\u00fb.), \u00b11902\u20131904. Ljochtdruk, 89×137 mm. Utj\u00fbn troch Rykele van der Meulen, Snits, n\u00fb. 112. Poststimpels Holwert 24-12-1904 en Ferwert 25-12-1904. Ferstjoerd oan Gerben Koopmans en Antje Holwerda, Ferwert, troch harren nicht Antje Holwerda. B\u00easte Neef en Nift! … Fierder l\u00eaze →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[284],"tags":[1245,1246,1247,1250,1251,1252,1253,1254,1255,1256,1257,1258,1259,616,1260,743,1244],"class_list":["post-17321","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-poste-restante","tag-antje-holwerda-1873-1941","tag-gerben-koopmans","tag-klaas-koopmans","tag-jan-tjepkes-heeringa","tag-tjepke-heeringa","tag-klaas-de-kuur","tag-rinske-polstra","tag-joseph-dwinger","tag-sierd-lambertus-van-der-woud","tag-sieds-koopmans","tag-hessel-van-der-meulen","tag-sieuwke-dijkstra","tag-simon-holwerda","tag-waling-dykstra","tag-aaltje-wiersma","tag-rykele-van-der-meulen","tag-antje-holwerda-1869-1940"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17321"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17321"}],"version-history":[{"count":50,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17321\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19495,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17321\/revisions\/19495"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17321"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}