{"id":370,"date":"2013-02-20T02:00:04","date_gmt":"2013-02-20T01:00:04","guid":{"rendered":"http:\/\/konsenylje.wordpress.com\/?p=370"},"modified":"2013-05-16T16:41:06","modified_gmt":"2013-05-16T14:41:06","slug":"cornelis-van-der-wal-subsydzje-foar-de-graal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=370","title":{"rendered":"Cornelis van der Wal, Subsydzje foar de Graal"},"content":{"rendered":"<ul>Over: Cornelis van der Wal, <i>Subsydzje foar de Graal<\/i>, Utjouwerij Bornmeer, Ljouwert 2003.<\/ul>\n<p>Cornelis van der Wal flikt het hem weer. Ontlokte hij ooit met een enkel telefoontje aan de CdK van Friesland de onmachtige verzuchting \u2018Ik word omringd door gekken\u2019, onlangs bracht hij, met zomaar een dichtbundeltje, po\u00ebziebespreekster Babs Gezelle Meerburg tot een curieus vertoon van truttigheid. Babs meende in de <i>Leeuwarder Courant<\/i> van 30 januari haar argeloze lezers te moeten waarschuwen voor Cors in \u2018perfersiteit\u2019 resulterende \u2018anty-idealistyske, nihilistyske h\u00e2lding\u2019 en be\u00ebindigde haar recensie (nou ja) met: \u2018Is dit \u201cmoaie\u201d po\u00ebzy? Wurde jo emosjoneel rekke? Binne it fersen om fan te genietsjen? Werkenne jo josels deryn? Nee, sa ienf\u00e2ldich leit it net. Eventuele wurdearring leit op in oar nivo. Dit is groteske po\u00ebzy en dat is even wennen.\u2019<\/p>\n<p>Cor is voor Babs\u2019 meisjespo\u00ebtica kennelijk te vies, voos en vreemd; een literair oordeel over <i>Subsydzje foar de Graal<\/i> wordt de <i>LC<\/i>-abonnee onthouden. Gelukkig kan die terecht op internet: op <i>Farsk<\/i> is een recensie te vinden, van Abe de Vries, waarin thematiek, structuur en referentialiteit van de bundel geanalyseerd worden op een wijze die van betrokken lezerschap getuigt en ook veelal hout snijdt. Een beetje nattigheid voel ik wel bij Abes riskante fierljepperij van analyse naar al te verwijderde slotsom, waarin hij het hedendaagse Friesland zowaar aan een rijmende Dostojewski helpt: \u2018Der is net ien yn Frysl\u00e2n dy\u2019t lykas Cornelis van der Wal sa \u201clicht\u201d en tagelyk sa effektyf dichtet oer grutte tema\u2019s as lichem en geast, skuld en boete, haat, leafde, leauwe\u2019.<\/p>\n<p><i>Subsydzje foar de Graal<\/i> is de derde, in 2003 verschenen bundel van een dichter die in 1991 debuteerde met <i>In n\u00east jonge magneten<\/i> en daar de Fedde Schurerpriis mee won. In 1997 volgde <i>Sinnestriel op it offerm\u00eas<\/i>. Opmerkelijker dan de intervallen van zes jaar tussen publicatie is het vaste aantal gedichten per bundel: 33, wel niet toevallig het aantal jaren dat sommige pz-pati\u00ebnten als hun absolute leeftijd zien. Feit is dat <i>Subsydzje<\/i> doordesemd is met christologie: licht, lam, brood, bloed, doorboring, offer, slacht. Er doen zich daarbij identificaties voor die de boven geciteerde verzuchting van Loek Hermans in herinnering roepen maar tegelijk beeldende, gelaagde, geestige, maar ook bij herlezing ongemakkelijke en verontrustende, dus geslaagde po\u00ebzie opleveren.<\/p>\n<p>Over de beste gedichten ligt een glans van mythos en geheimnis; zo in \u2018It byld jout l\u00fbd\u2019 (beginnend met \u2018Doe\u2019t ik opgroeven waard\u2019, spiegelbeeldig aan Obe Postma\u2019s \u2018As ik opdroegen wurd\u2019). Naast evocatieve zinnen bevat <i>Subsydzje<\/i> echter slappe frasen. De eenregelige strofes waarmee veel gedichten afgerond worden, doen het soms goed als punch line maar hebben soms ook weinig pointe. Elleboogstootjes als \u2018hillige tosty\u2019 en \u2018Kin neat skele eagen\u2019 werken binnen hun context; maar de geinkwatrijnen \u2018It is dien\u2019 en \u2018Leafdesrook\u2019 kunnen niet op eigen benen staan en doen af aan de zeggingskracht van de bundel. Van der Wals woordkeus, zinsbouw en verstechniek zijn nogal gewoontjes; zijn po\u00ebzie moet het hebben van metaforen en symbolen, van enscenering, fantasma\u2019s, theatraliteit. Middelen waarmee hij binnen kort bestek \u2013 de langste gedichten tellen twaalf regels \u2013 een absurdistisch en soms ook sadistisch universum weet te scheppen. Waar het dada\u00efstische trekken krijgt, vertoont zijn werk verwantschap met dat van de Leeuwarder schilder\/dichter Anne Feddema, met wie Van der Wal de dit jaar verschenen coproductie <i>Skalder en it swurd<\/i> maakte.<\/p>\n<p><i>Subsydzje<\/i> bevat met name persoonlijke verwerkingen, onconventioneel en in romantisch-idealistische traditie (echt waar Babs), van christelijke concepten. Zo is er de inferioriteit van het lichaam aan de daarin gekerkerde geest, doorgaans benoemd als \u2018brein\u2019. Het lichaam is strafbaar, al dan niet in een (homo)seksuele setting; waar \u2018it brein\u2019 zich van zijn ketens kan ontdoen, vult het de kosmos. En dan is er de zoektocht naar en de strijd om het licht. In \u2018De swarte barbier\u2019 \u2013 slot- en titelgedicht van de eerste afdeling \u2013 wordt een per fiets voortjakkerende \u2018switsinne\u2019 achtervolgd door een gemotoriseerde maan, die de zon zijn blonde lokken wil afknippen. In \u2018De treppen\u2019 \u2013 slot- en titelgedicht van de tweede afdeling \u2013 rost \u2018de spikerhurde sinne\u2019 iemand langs de trappen van het duister naar beneden, waarna de stakker van hogerhand de cynische raad krijgt opnieuw naar boven te klimmen; niet dat hij dat ooit zal volbrengen, maar \u2018de treppen wurde hieltyd koarter\u2019 en de val dus minder diep.<\/p>\n<p>In de derde en laatste afdeling worden beide thema\u2019s voortgezet, maar zelfspot voert nu de boventoon. De schrijver introduceert zijn alter ego: \u2018it mantsje\u2019 dat zo graag Man, Dichter, Graalridder wil zijn, maar door zowel anderen als zichzelf niet serieus genomen wordt. Lukt het hem eindelijk \u2018in sulveren Aai\u2019 te bemachtigen met daarin \u2018wyt swiet moanneljocht, \/ uterste datum de ivichheid\u2019, dan gaat het hem alsnog voor de wind, maar wel \u2018rjochting l\u00easte r\u00e2ne\u2019. In het slotgedicht, waarvan de titel gelijk is aan die van de afdeling \u00e9n die van de bundel als geheel, twijfelt \u2018it mantsje\u2019 tussen thuisblijven en op queeste gaan, waarna de schrijver de bundel laconiek afsluit met een voorwaardelijk <i>Wordt vervolgd<\/i>: \u2018Wa wit, seit de skriuwer mei de snor fol skom, \/ tenei faaks mear, earst moat der wat subsydzje komme.\u2019<\/p>\n<p>En zo is het. Gedichten als \u2018It byld jout l\u00fbd\u2019, \u2018Faam en laam, in resept\u2019, \u2018De libbene b\u00f4le, in pastorale\u2019 en \u2018De reis fan de iensume reus\u2019 verdienen applaus. Meer dan eens flikkert Van der Wal uit de trapeze, maar al met al zet hij met <i>Subsydzje foar de Graal<\/i> toch een memorabele act neer in de Fries-literaire piste.<\/p>\n<ul>Niet eerder gepubliceerd, maart 2004.<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Over: Cornelis van der Wal, Subsydzje foar de Graal, Utjouwerij Bornmeer, Ljouwert 2003. Cornelis van der Wal flikt het hem weer. Ontlokte hij ooit met een enkel telefoontje aan de CdK van Friesland de onmachtige verzuchting \u2018Ik word omringd door &hellip; <a href=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=370\">Fierder l\u00eaze <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[10,14,16,21,37,62,68],"class_list":["post-370","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-114","tag-abe-de-vries","tag-anne-feddema","tag-babs-gezelle-meerburg","tag-cornelis-van-der-wal","tag-fjodor-dostojewski","tag-loek-hermans","tag-obe-postma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/370","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=370"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/370\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1015,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/370\/revisions\/1015"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}