{"id":404,"date":"2013-02-01T02:00:03","date_gmt":"2013-02-01T01:00:03","guid":{"rendered":"http:\/\/konsenylje.wordpress.com\/?p=404"},"modified":"2013-06-09T13:25:36","modified_gmt":"2013-06-09T11:25:36","slug":"willem-abma-te-funling","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=404","title":{"rendered":"Willem Abma, Te f\u00fbnling"},"content":{"rendered":"<ul>Over: Willem Abma, <i>Te f\u00fbnling. Gedichten<\/i>, Utjouwerij Frysk en Frij, Ljouwert 1999.<\/ul>\n<p>De ruim zeventig(!) gedichten die Willem Abma\u2019s bundel <i>Te f\u00fbnling<\/i> telt, zijn ondergebracht in zes titelloze afdelingen. Daarvan vertonen de eerste en de vierde (met respectievelijk achttien en zeven gedichten ook de grootste en de kleinste) de meeste thematische samenhang. De korte, aan haiku\u2019s herinnerende natuurobservaties in afdeling IV zijn, doordat grote woorden en gewrongenheid ontbreken, weinig typerend voor de bundel als geheel. Veel karakteristieker is de nogal programmatische afdeling I, waarin de dichter zich probeert te verhouden tot zijn eigen schepping alsook stelling neemt tegenover hem aan wie zijn schepping zich zal openbaren: de lezer, die in zijn slechtste hoedanigheid de gedaante aanneemt van recensent.<\/p>\n<p>In het eerste, tevens titelgedicht, dat misschien het meest geslaagde van de bundel mag heten, geeft Abma met een overvloed aan bijbelse, klassieke en eigentijdse metaforiek \u2013 men kan er althans uit opmaken dat de dichter met WordPerfect werkt \u2013 uitdrukking aan zijn inzicht dat de dichter door zijn eigen gedichten te vondeling wordt gelegd. Niettemin illustreert het gedicht \u2018Te f\u00fbnling\u2019 tegelijkertijd waar de hele bundel aan lijdt: er is een tekort aan logische en metaforische consistentie en aan po\u00ebtisch raffinement. (Een voorbeeld van het eerste in \u2018Te f\u00fbnling\u2019 is \u2018d\u00ear lei dyn hert dat kloppe \/ as wie \u2019t \u00fbntstien \u00fat jiske\u2019; voorbeelden van het laatste zijn de niet-functionele inversie in \u2018yn kompj\u00fbtertaal \/ [&#8230;] datst biste as prosesferbaal\u2019 en de semantische redundantie in \u2018as in poppe \/ [&#8230;] \/ yn jarre en stront en groppe\u2019, beide het kennelijke gevolg van rijmdwang.)<\/p>\n<p>Ooit wellicht taboedoorbrekend maar nu tamelijk hilarisch, is het toch serieus bedoelde gedicht \u2018de dierlike dichter\u2019, waarin dichter en dekhengst samenvloeien tijdens het bespringen van een merrie. Eveneens door een teveel aan (nurkse) ernst komt \u2018foardracht\u2019 niet uit de schaduw van \u2018Frysk dichter\u2019 \u2013 een vers vol zelfspot \u2013 van Fedde Schurer, waarvan het een reprise lijkt te willen zijn. Abma moet het niet hebben van lyrische nuances of epische verbositeit en eigenlijk evenmin van cerebrale diepgang, al doet hij juist daar pogingen toe. Wel verrast hij soms door een enkele goed getroffen punch line \u2013 steeds betreft het de laatste regel(s) van het gedicht \u2013 met aforistische dictie, zoals \u2018in l\u00eazer l\u00east him minder \u00e2ld\u2019 of \u2018as in moarntiid de dei \/ wiuwt wa\u2019st wieste dy nei\u2019.<\/p>\n<p>De bundel is niet alleen arm aan thematische eenheid, ook naar formele samenhang moet men zoeken. Qua lengte vari\u00ebren de gedichten van vijf tot 74 regels, redelijk vormvaste gedichten op rijm komen voor naast rijmloos parlando, en conventioneel hoofdletter- en interpunctiegebruik wordt afgewisseld met een zeer spaarzaam gebruik of volledige afwezigheid daarvan. Kan er algemeen gesproken reden zijn om een dergelijke diversiteit positief te waarderen, hier krijgt de lezer een allegaartje voorgeschoteld waarbij functionele afwisseling die bijdraagt aan meer zeggingskracht ontbreekt. De bundel vormt geen organisch geheel. Deze constatering, de ouderdom van sommige gedichten \u2013 een bibliografische verantwoording of colofon ontbreekt (wat in de bundel \u2018Kolofon\u2019 heet, is feitelijk een c.v.), maar \u00e9\u00e9n gedicht vond ik zelfs terug in een tijdschrift uit 1987 \u2013 en de opname van gelegenheidswerk, dit alles wekt de indruk dat <i>Te f\u00fbnling<\/i> werk bevat dat bij eerdere bundelingen overgeschoten is.<\/p>\n<p>Afzonderlijke vermelding in negatieve zin verdienen ten slotte de opgenomen vertalingen. Bij de vier vertalingen \u2018nei [= naar] Wislawa Szymborska\u2019 is de suggestie dat het hier vertalingen van oorspronkelijke gedichten betreft onjuist: het blijkt te gaan om nagenoeg woordelijke overbrengingen in het Fries van eerder door Gerard Rasch gepubliceerde vertalingen in het Nederlands. De vertaaltechnische vindingrijkheid van Abma zelf is in deze \u2018vertalingen\u2019 nihil, evenals in zijn vertalingen van gedichten van Gerhardt, Lodeizen, Rilke en Heaney. De vertaling van Rilkes \u2018Die Gazelle\u2019 heet bij wijze van uitzondering niet \u2018nei\u2019 maar \u2018frij nei\u2019 het origineel te zijn, maar het \u2018vrije\u2019 van die vertaling blijkt bij vergelijking vooral een eufemisme voor verlies van rijm, metrum en strofebouw. Weergave van de vertaalde originelen wordt in <i>Te f\u00fbnling<\/i> overigens gemist.<\/p>\n<ul>Niet eerder gepubliceerd, april 2000.<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Over: Willem Abma, Te f\u00fbnling. Gedichten, Utjouwerij Frysk en Frij, Ljouwert 1999. De ruim zeventig(!) gedichten die Willem Abma\u2019s bundel Te f\u00fbnling telt, zijn ondergebracht in zes titelloze afdelingen. Daarvan vertonen de eerste en de vierde (met respectievelijk achttien en &hellip; <a href=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=404\">Fierder l\u00eaze <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[99,36,41,46,51,73,79,96],"class_list":["post-404","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-114","tag-wislawa-szymborska","tag-fedde-schurer","tag-gerard-rasch","tag-hans-lodeizen","tag-ida-gerhardt","tag-rainer-maria-rilke","tag-seamus-heaney","tag-willem-abma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/404","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=404"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/404\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1369,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/404\/revisions\/1369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}