{"id":454,"date":"2013-02-03T02:00:38","date_gmt":"2013-02-03T01:00:38","guid":{"rendered":"http:\/\/konsenylje.wordpress.com\/?p=454"},"modified":"2016-01-31T21:52:29","modified_gmt":"2016-01-31T20:52:29","slug":"wilco-berga-eilanliet-eilandlied","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=454","title":{"rendered":"Wilco Berga, Eil\u00e2nliet \/ Eilandlied"},"content":{"rendered":"<ul>Over: Wilco Berga, <i>Eil\u00e2nliet \/ Eilandlied. Gedichten, schilderijen<\/i>, Utjouwerij Frysl\u00e2n, Ljouwert 2000.<\/ul>\n<p><a><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-654\" alt=\"Wilco Berga, Eil\u00e2nliet\" src=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/wilco-berga-eilanliet.jpg?w=221\" width=\"221\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/wilco-berga-eilanliet.jpg 250w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/wilco-berga-eilanliet-221x300.jpg 221w\" sizes=\"auto, (max-width: 221px) 100vw, 221px\" \/><\/a><nobr>Niet altijd<\/nobr> is het geheel meer dan, of zelfs maar gelijk aan de som der delen. De dichter en beeldend kunstenaar Wilco Berga wisselt in <i>Eil\u00e2nliet \/ Eilandlied<\/i> zeventien gedichten af met tien afbeeldingen van schilderijen en een plastiek, echter zonder dat het een iets toevoegt aan het ander. Eerder omgekeerd: zeker de schilderijen die minder Benner- dan Berga-achtig zijn, vlakken de expressiviteit van de gedichten af. Ook het afdrukken van zowel een Friestalige als een Nederlandstalige versie van elk gedicht geeft de bundel een dubbelheid zonder meerwaarde. Nergens valt uit op te maken welke versie Berga zelf als de oorspronkelijke beschouwt en welke als de vertaling. Maakt het hem niet uit dat, om maar wat te noemen, de laatste strofen op p. 30\u201331 qua regelscheiding sterk van elkaar verschillen, en vindt hij een zinsnede als \u2018alles skildere yn grutte halen\u2019 volstrekt inwisselbaar met \u2018alles met verve geschilderd\u2019? Dat zou me dan van hem tegenvallen, want een beetje dichter weet: een gedicht is slechts in \u00e9\u00e9n vorm en in \u00e9\u00e9n taal optimaal.<\/p>\n<p>Ik beperk me verder tot wat de bundel aan Fries bevat. Het gaat om zeventien paginalange, rijmloze gedichten vol landschappelijkheid en landelijk leven (met inbegrip van dorp, haven, veerboot, eiland), zoals we al een decennium lang van Berga gewend zijn. Ze bieden melancholieke, traag langstrekkende stemmingsbeelden, niet zelden aangevuld met terugblikken in de tijd. In het laatste voorziet de dichter door middel van jeugdherinneringen (\u2018H\u00fbs op fean\u2019, \u2018De wr\u00e2ld\u2019, \u2018Liet fan oaren\u2019, \u2018Dream ik my iis\u2019) of door te refereren aan voorvallen die het landschap verbinden met de geschiedenis (\u2018Lykas wolken\u2019, \u2018Doarp mei flaggen\u2019). Vier gedichten hebben echter een wat andere thematiek. Het introspectieve \u2018Safolle hikken\u2019 is hooguit pastoraal in zoverre het een landschap van de ziel schildert; in \u2018Winkelfammen\u2019 en \u2018Krie\u00ebn op it l\u00e2n\u2019 komt de ik-figuur zichzelf tegen in de ontmoeting met anderen, als \u2018de lompe mei it boadskip\u2019 tegenover een winkelmeisje of te midden van ooms en tantes op een verjaardagsfeestje; en \u2018Liet fan oaren\u2019 is een in memoriam voor een dwingende, duistere muziekleraar.<\/p>\n<p>Technisch en typografisch bezitten de gedichten niets opmerkelijks. Gezien het feit dat zes van de zeventien gedichten, net als de bundel zelf, in hun titel het woord \u2018liet\u2019 voeren, hoeft dat niet te verbazen. De gedichten hebben het karakter van mijmerende folksongs, die het moeten hebben van klank, ritme, adem: een eigen stemgeluid. Wilco Berga heeft dat, ook op papier. Hij dicht als een singer-songwriter met gitaar, zonder mondorgel of percussie voor begeleidende effecten, maar ook zonder te vervallen tot ge-la-la-la. Het geluid dat hij voortbrengt, is sonoor maar niet monotoon. Bovendien heeft hij het vermogen te schrijven in weliswaar weinig spectaculaire, maar toch sferische beelden, zoals meteen al in de eerste regels van het openingsgedicht: \u2018D\u00ear leit de br\u00eage, in slomjend dier \/ dat op l\u00fbdsinjalen loom oereinkomt. \/ Wiidweidich gapjend, h\u00e2ldt it \/ in fraksje fan \u2019e dei de siken yn.\u2019 Ook mooi, in een gedicht over een kastanjeboom die van haar vruchten wordt beroofd: \u2018Sy liet it mar gewurde, \/ har t\u00fbken gl\u00ead en grou as \u2019t bil fan \/ geile Maaike, dan wer de j\u00fbns \/ in dame yn r\u00fbzjend cr\u00eape de chine; \/\/ \u00fbnder de rokken leinen wy noch stil \/ en dimmen\u2019.<\/p>\n<p>Ja, bij Berga zijn het landschap en de natuur nogal meegaand. Dat maakt zijn gedichten soms wat te kabbelend. Dat iets meer frictie en confrontatie geen kwaad kan, mag blijken uit de vier al genoemde, thematisch afwijkende gedichten, die tot de betere van de bundel behoren.<\/p>\n<ul>Niet eerder gepubliceerd, augustus 2001.<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Over: Wilco Berga, Eil\u00e2nliet \/ Eilandlied. Gedichten, schilderijen, Utjouwerij Frysl\u00e2n, Ljouwert 2000. Niet altijd is het geheel meer dan, of zelfs maar gelijk aan de som der delen. De dichter en beeldend kunstenaar Wilco Berga wisselt in Eil\u00e2nliet \/ Eilandlied &hellip; <a href=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=454\">Fierder l\u00eaze <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[43,95],"class_list":["post-454","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-114","tag-gerrit-benner","tag-wilco-berga"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=454"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/454\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3450,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/454\/revisions\/3450"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}