{"id":502,"date":"2013-02-21T02:00:33","date_gmt":"2013-02-21T01:00:33","guid":{"rendered":"http:\/\/konsenylje.wordpress.com\/?p=502"},"modified":"2016-01-31T21:58:28","modified_gmt":"2016-01-31T20:58:28","slug":"harmen-wind-op-san","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=502","title":{"rendered":"Harmen Wind, Op s\u00e2n"},"content":{"rendered":"<ul>Over: Harmen Wind, <i>Op s\u00e2n. Gedichten<\/i>, Utjouwerij Frysl\u00e2n, Ljouwert 2000.<\/ul>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Harmen-Wind-Op-san-186x300.jpg\" alt=\"\" title=\"\" width=\"186\" height=\"300\" class=\"alignright size-medium wp-image-7743\" srcset=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Harmen-Wind-Op-san-186x300.jpg 186w, https:\/\/www.konsenylje.nl\/wp-content\/uploads\/Harmen-Wind-Op-san.jpg 372w\" sizes=\"auto, (max-width: 186px) 100vw, 186px\" \/><nobr>Een huis gebouwd<\/nobr> op zand is niet bestand tegen harde regen en wind: bij noodweer stort het onherroepelijk in. Dwaas is wie zijn huis op zand bouwt, aldus Mattheus 7:27. Door een deel van dat bijbelvers als motto op te nemen in zijn nieuwe dichtbundel <i>Op s\u00e2n<\/i>, geeft Harmen Wind een verklaring van de titel en een samenvatting van een hoofdthema in de vorm van een nieuwtestamentische gelijkenis. Even schriftuurlijk is de indeling van de bundel in zeven afdelingen van elk zeven gedichten.<\/p>\n<p>Onbijbels is echter het hoofdthema zelf: het bestaan kent geen doel en biedt geen zekerheden anders dan dat het wisselvallig en vooral eindig is. De titels van de afdelingen zijn veelzeggend: de laatste vier luiden \u2018De l\u00east\u2019, \u2018De yll\u00fazje\u2019, \u2018It ferfal\u2019 en \u2018It weiwurden\u2019. Dat besef van uitzichtloze vergankelijkheid wordt in <i>Op s\u00e2n<\/i> doorgaans uitgedragen met ontgoocheling en berusting. De erin geformuleerde bestaansvragen hebben enkel nog retorisch gehalte: \u2018Is dit de sin, te wurden dy\u2019t wy binne?\u2019, \u2018Wa sil it riedsel fan it libben tsjutte?\u2019. Wanneer de dichter zich toch aan een antwoord waagt, voert desillusie de boventoon: \u2018Us sinnen, dat is wat \/ wy binne. Wy r\u00fbke alle \/ dagen wer \u00fas oeren yn \u2019e \/ wyn, priuwe fergean yn \/ s\u00fbne mielen, [&#8230;] stjitte yn \u00fas frijen \/ op de muorren fan \u00fas bestean\u2019. Elk verderreikend perspectief is afwezig, ook al kan men onderling afspreken een illusie in stand te houden: \u2018Lit \u00fas wach foarbygean \/ leafste, lit \u00fas elkoar in \/ libben lang mei fjoer en \/ faasje \u00fatsicht ferbyldzje\u2019.<\/p>\n<p>Het laatste citaat suggereert dat liefde soelaas biedt, maar de rest van de bundel weerspreekt dat. Liefde staat in <i>Op s\u00e2n<\/i> in het teken van sleetsheid, verwijdering en afstand: \u2018In pear ien? Och wy beide witte better, \/ allinne skieding makket leafde wier\u2019. Slechts in het gedicht is die afstand nog overbrugbaar en identificatie nog mogelijk: \u2018falst mei my gear yn wat ik sis, \/ salang as it dyn wierheid is\u2019, en: \u2018\u2019t Ofskied kaam. Allinne myn gedichten \/ ha my s\u00fbnttiid oan dyn w\u00eazen b\u00fbn\u2019. Het gedicht is ook de enige plaats waarbinnen de dichter nog bestaanszekerheid geniet; een bestaanszekerheid die in datzelfde gedicht overgedragen wordt aan de lezer, zoals treffend verwoord wordt in het gedicht \u2018L.S.\u2019<\/p>\n<p>De wijze waarop deze gedichten gestalte krijgen, sluit naadloos aan op de toon van bespiegeling en berusting. Harmen Wind schrijft vloeiend voorbijglijdende gedichten in verzorgd Fries en vrij van effectbejag. Sommige hebben een weinig nadrukkelijke sonnetvorm met bijpassend rijmschema, andere ontlenen hun structuur aan nog terloopser formele aspecten; zo bestaat \u2018Folt\u00f4ging\u2019 uit strofen van drie regels met slechts \u00e9\u00e9n eindrijm in elke derde regel. Enkele gedichten, waaronder \u2018Leafdesliet\u2019, hebben door hun regelmatige strofebouw en hun repeterende regels en refreinen het karakter van songteksten. Het ontbreken van metrum, de talrijke enjambementen en kleine talige particularismen \u2013 zoals het iets verdraaien van een staande uitdrukking \u2013 vergroten de intieme sfeer die past bij zacht uitgesproken mijmeringen van een gedesillusioneerde.<\/p>\n<p>Soms echter lijken de grote vorm- en taalbeheersing waarover Wind beschikt te blijven steken in routine, alsof hij al te lang hetzelfde soort po\u00ebzie over dezelfde thematiek geschreven heeft: gedichten als \u2018Winsk\u2019, \u2018Underweis\u2019 en \u2018Oarsaak\u2019 zijn mat en flets. Op zijn best is Wind als hij niet de wisselvalligheid van het bestaan maar de zekerheid van de dood centraal stelt. Tot de gedichten in <i>Op s\u00e2n<\/i> waarin hij zijn belangwekkende dichterschap opnieuw bevestigt, behoort het kinderlijk eenvoudige en tegelijkertijd onthutsende aftelversje \u2018Hark\u2019:<\/p>\n<ul>Pas as dy trijetonner om \u2019e hoeke is<br \/>\nhearst it kariljon;<br \/>\npas as it kariljon ferklonken is<br \/>\nhearst it beurtskip;<br \/>\npas as it beurtskip foarby is<br \/>\nhearst de klyster;<br \/>\npas as de klyster swijt<br \/>\nhearst de wyn;<br \/>\npas as de wyn belunet<br \/>\nhearst dyn sike;<br \/>\npas as dyn sike stiket<br \/>\nhearst de dea.<\/ul>\n<ul>Niet eerder gepubliceerd, augustus 2001.<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Over: Harmen Wind, Op s\u00e2n. Gedichten, Utjouwerij Frysl\u00e2n, Ljouwert 2000. Een huis gebouwd op zand is niet bestand tegen harde regen en wind: bij noodweer stort het onherroepelijk in. Dwaas is wie zijn huis op zand bouwt, aldus Mattheus 7:27. &hellip; <a href=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=502\">Fierder l\u00eaze <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[47],"class_list":["post-502","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-114","tag-harmen-wind"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=502"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/502\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7731,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/502\/revisions\/7731"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=502"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}