{"id":529,"date":"2013-02-08T02:00:37","date_gmt":"2013-02-08T01:00:37","guid":{"rendered":"http:\/\/konsenylje.wordpress.com\/?p=529"},"modified":"2018-08-12T01:37:16","modified_gmt":"2018-08-11T23:37:16","slug":"eeltsje-hettinga-akten-fan-winter","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=529","title":{"rendered":"Eeltsje Hettinga, Akten fan winter"},"content":{"rendered":"<ul>Over: Eeltsje Hettinga, <i>Akten fan winter<\/i>, Steven Sterk, Utrecht 1998.<\/ul>\n<p>Zelden valt een Friestalig po\u00ebziedebuut zo\u2019n warm onthaal ten deel als <i>Akten fan winter<\/i> van Eeltsje Hettinga kreeg bij en na verschijning in 1998. Van de spraakmakende gemeente was vooral Philippus Breuker scheutig met zijn lof. In <i>Hjir<\/i> 1998\u20133 is van hem een laudatio afgedrukt, uitgesproken bij de overhandiging van het eerste exemplaar van <i>Akten fan winter<\/i> aan Douwe Tamminga, waarin het dichterschap van de debutant \u2018folwoeksen\u2019 en zijn debuut \u2018in grutte prestaasje\u2019 worden genoemd. Ook Remco Ekkers betoonde zich, in <i>Trotwaer<\/i> 2000\u20133, gegrepen door deze bundel van \u2018een fascinerend dichter\u2019. In 1999 ontving Hettinga de Fedde Schurerpriis, een driejaarlijkse prijs voor debutanten, en lag <i>Akten fan winter<\/i> bovendien in het Stedelijk Museum te Amsterdam te pronk als een van de best verzorgde boeken.<\/p>\n<p>Op die waardering voor zowel het uiterlijk als de inhoud van de bundel valt weinig af te dingen. <i>Akten fan winter<\/i>, een elegie voor een dode broer waarover de schaduw van een overleden moeder ligt, bezit een grote thematische eenheid, met dood, tijd, herinnering en ziel als abstracte kernbegrippen, die Hettinga evenwel zeer beeldend en idee\u00ebnrijk weet te concretiseren. Hij werkt zijn thema\u2019s uit met gebruikmaking van een metaforiek die weliswaar vaak teruggrijpt op literaire topoi maar nooit onorigineel is. Mythologische en cultuurhistorische referenties worden probleemloos afgewisseld met snapshots uit het hier en nu, een amalgaam waardoor de bundel de Republiek der Letteren wordt ingezogen zonder te verstoffen. Evenzo maken de archa\u00efsche woorden die de bundel bevat op natuurlijke wijze deel uit van Hettinga\u2019s geschakeerde en levendige vocabulaire en dragen ze bij aan een passende toonzetting. Hiermee gepaard gaat een grote en niet zelden speelse klankrijkdom: \u2018In dame \u00fat Madrid of in lytse \/ felle del \u00fat Philadelphia\u2019 \u2013 zulke regels blijven in het geheugen hangen.<\/p>\n<p>De vorm van de gedichten is gevarieerd, maar per afzonderlijk gedicht doorgaans strak, met vaste aantallen regels per strofe en min of meer vaste hoeveelheden lettergrepen per overeenkomstige regel. Evenals de voorname typografie van de bundel verhoogt deze vormvastheid het \u2018klassieke\u2019 karakter van Hettinga\u2019s po\u00ebzie. De opbouw van de bundel als geheel, met 34 gedichten die deels getiteld, deels romeins genummerd en deels beide zijn, en die vijf \u2013 of zijn het er toch zes? \u2013 afdelingen vullen, munt niet uit in transparantie, maar hier geldt wat ook opgaat voor Hettinga\u2019s tweede, <i>Dwingeh\u00f4f<\/i> uit 2000, namelijk dat ordenende logica er ondergeschikt is aan de intensiteit van taal, als antwoord op de onverbiddelijkheid van tijd en dood.<\/p>\n<p>Aparte vermelding verdient de wijze waarop Hettinga refereert aan zijn lichtende voorbeelden en hun invloed in zijn eigen po\u00ebzie incorporeert zonder epigoon te zijn; met recht mat Breuker deze kwaliteit breed uit. Eeltsje Hettinga is onverholen schatplichtig aan onder anderen Douwe Tamminga, Obe Postma en Tsj\u00eabbe Hettinga, terwijl van de bewonderde dichters uit andere taalgebieden met name Dylan Thomas sporen nagelaten heeft \u2013 tot in de titel toe. Desondanks klinkt uit <i>Akten fan winter<\/i> een behoorlijk authentiek geluid op. Enkel de overgrote gelijkenis met het werk van broer Tsj\u00eabbe zwakt die indruk enigszins af, maar wellicht is dat minder een kwestie van navolging dan van gedeelde achtergrond of, wie weet, van genen.<\/p>\n<p>Wat op alle hulde voor deze bundel valt af te dingen, is dat <i>Akten fan winter<\/i> her en der wel wat erg gezwollen getoonzet is (anders dan Philippus Breuker ben ik bijvoorbeeld licht allergisch voor de <i>o<\/i>\u2019s en <i>ai<\/i>\u2019s; dat maakt het zo literatuurderig). Soms lijkt het alsof Hettinga niet enkel uit de Hengstenbron gedronken heeft, maar er bijkans in verzopen is. De tijd dat ook gewoondoende dichters al gek genoeg waren, ligt gelukkig weer achter ons, maar als Douwe Tamminga\u2019s zegen al op je rust, waarom dan dichten op z\u2019n Douwe Kalma\u2019s?<\/p>\n<ul>Niet eerder gepubliceerd, april 2003.<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Over: Eeltsje Hettinga, Akten fan winter, Steven Sterk, Utrecht 1998. Zelden valt een Friestalig po\u00ebziedebuut zo\u2019n warm onthaal ten deel als Akten fan winter van Eeltsje Hettinga kreeg bij en na verschijning in 1998. Van de spraakmakende gemeente was vooral &hellip; <a href=\"https:\/\/www.konsenylje.nl\/?p=529\">Fierder l\u00eaze <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[24,25,26,29,68,69,76,90],"class_list":["post-529","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-114","tag-douwe-kalma","tag-douwe-tamminga","tag-dylan-thomas","tag-eeltsje-hettinga","tag-obe-postma","tag-philippus-breuker","tag-remco-ekkers","tag-tsjebbe-hettinga"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/529"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=529"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11673,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/529\/revisions\/11673"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.konsenylje.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}